Zwiedzamy Wielkopolskę. Gmina Wągrowiec: Pierwszy klasztor Cystersów w Polsce

Monika Zaganiaczyk
Archiwum Gminy Rogoźno
W 1153 roku w Łeknie Zbylut z rodu Pałuków w obecności najdostojniejszych osób tamtych czasów m.in. abp. gnieźnieńskiego Jana, bp. poznańskiego Stefana oraz księcia Mieszka III, przekazał Cystersom dokument potwierdzający podarowanie swoich dóbr.

Ten wczesnośredniowieczny dokument fundacyjny, na mocy którego erygowano opactwo, jest najstarszym dokumentem sporządzonym w Polsce, który zachował się w oryginale do naszych czasów. Akt Zbyluta w roku 2016 został wpisany na Krajową Listę programu UNESCO „Pamięć Świata”. Najstarsza wzmianka historyczna o Łeknie pochodzi z bulli Innocentego z 1136 roku. Badania interdyscyplinarne, prowadzone przez Ekspedycję Archeologiczną „Łekno” z Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod kierownictwem prof. dr. hab. Andrzeja M. Wyrwy, wskazują, że początki osadnictwa na tym terenie sięgają schyłku paleolitu.

Szczególną rolę odgrywał gród, wzniesiony nad Jeziorem Łekneńskim – w pierwszym okresie był on najprawdopodobniej ośrodkiem władzy plemiennej. Głównym punktem osadniczym we wczesnym średniowieczu był klasztorek, położony na lewym brzegu Jeziora Łekneńskiego. Przez całe wczesne średniowiecze na obszarze dzisiejszego Łekna kształtował się drugi ośrodek osadniczy. Pierwotnie była to osada targowa, z rynkiem, karczmą i targowiskiem dla kupców, którzy przybywali tu, gdyż miejscowość leżała na ważnym szlaku handlowym. W drugiej połowie XIV wieku rozwinęło się tu miasto funkcjonujące do 1888 roku, kiedy to Łekno stało się osadą typu wiejskiego. Urbanistyczny układ Łekna został w całości wpisany do rejestru zabytków.

Na terenie gminy Wągrowiec, znajdują się 423 obiekty zabytkowe, w tym 51 obiektów wpisanych do rejestru zabytków, z perłą na światową skalę – jednym z najstarszych w Polsce, drewnianym kościołem z 1373-74 roku w Tarnowie Pałuckim, zaliczanym do klasy „0”, charakteryzującym się unikalną późnorenesansową polichromią wnętrza. Według ekspertów i archeologów najstarsze drzewo użyte do jego konstrukcji zostało ścięte jesienią/zimą 1373/1374 roku.

Gmina Wągrowiec obfituje w różnego rodzaju obiekty, które stanowią świadectwo dziejów tego regionu. Dlatego łączą się tutaj trzy ważne szlaki turystyczne w Polsce: cysterski, piastowski oraz szlak drewnianych kościołów. Każdy, kto podąży tymi szlakami z pewnością znajdzie sposobność do bliskiego obcowania z historią oraz wybitnymi dziełami architektury.

Na terenie gminy znajduje się około 200 obiektów świeckich i sakralnych takich, jak: pałace, dwory, spichlerze, młyny, gorzelnie, kapliczki, cmentarze...

Taka podróż to nie tylko zwiedzanie obiektów, ale i swoista wyprawa w przeszłość, pełna refleksji nad duchowym życiem blisko natury. Gmina Wągrowiec corocznie organizuje Festyn Cysterski, podczas którego prezentowane są dawne zawody oraz stroje i elementy zdobnictwa wnętrz z terenu Pałuk. Zapoznanie się z bogactwem naszego dziedzictwa pozwala na inspirację do tworzenia teraźniejszości i przyszłości.

Bogactwo lasów stanowiących 20 proc. powierzchni gminy, 15 jezior – z największym Jeziorem Kaliszańskim włączonym do Obszaru Natura 2000, ciekawe szlaki turystyczne oraz unikatowe zabytki stanowią szczególną zachętę do zwiedzenia tej gminy. Wiele ścieżek edukacyjnych pozwala przyswoić nowe wiadomości, samodzielnie sprawdzić się lub zweryfikować swoją wiedzę. Dodatkowym atutem gminy są gospodarstwa agroturystyczne zapewniające wypoczynek na wsi w bezpośrednim kontakcie z przyrodą.

Wszyscy przybywający spotkają się tutaj ze staropolską gościnnością mieszkańców, przychylnością władz samorządowych i pięknymi walorami ziemi wągrowieckiej.

Które paszporty dają największą wolność?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie