Zwiedzamy Wielkopolskę. Gmina Gołuchów: Jedyne w kraju Muzeum Leśnictwa

Piotr Fehler
Piotr Fehler
Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie
Miejsce to każdego roku przyciąga tysiące turystów. Można tutaj zwiedzić jedyne w kraju Muzeum Leśnictwa, poznać botaniczne bogactwo zabytkowego parku-arboretum oraz spotkać się oko w oko z królem puszczy - żubrem.

Obiekty zespołu zamkowo-parkowego w Gołuchowie znajdują się w wielkopolskim rejestrze zabytków. Historyczna zabudowa to świadectwo minionych pokoleń, w szczególności arystokratycznych rodów Działyńskich i Czartoryskich. Wnętrza budynków z czerwonej cegły skrywają przekaz o lesie i leśnictwie udokumentowany tysiącami eksponatów. Wystawy Muzeum Leśnictwa zaaranżowane w dawnych pomieszczeniach mieszkalnych i gospodarskich przedstawiają las w ujęciu artystycznym, przyrodniczym i gospodarczym.

Reprezentacyjna Oficyna
Reprezentacyjna Oficyna to obiekt wzniesiony w latach 1852-1853 jako gorzelnia, później przebudowany na cele mieszkalne. Dziś mieści dwie stałe ekspozycje: „Kulturotwórcza rola lasu” i „Dzieje leśnictwa w Polsce”. W odrestaurowanych staraniem Lasów Państwowych, mistrzowsko zdobionych pomieszczeniach znajdziemy malarstwo XIX i XX wieku, grafikę, rzeźbę i rzemiosło artystyczne. Na wystawie zobaczymy prace Juliana Fałata, Leona Wyczółkowskiego, Józefa Wilkonia i Bronisława Chromego, a także takie ciekawostki, jak rzeźby w hubach, intarsjowane obrazy oraz płaskorzeźby w porożu. Wszystkie zgromadzone dzieła powstały pod wpływem inspiracji przyrodą. Poznamy tutaj także dzieje polskiego leśnictwa poprzez archiwalne dokumenty, zdjęcia czy rekonstrukcje mundurów leśnych. W porządku chronologicznym przedstawione są sposoby wykorzystania darów lasu w minionych wiekach. Zobaczymy bartnika wykonującego swoją pracę na wysokiej sośnie, dowiemy się m.in. czym są dziegieć i potaż, jak spławiano drewno. Budynek Powozowni wybudowano w 1854 roku z inicjatywy hr. Jana Działyńskiego. Służył przez lata jako stajnia dla koni cugowych i pod wierzch oraz miejsce garażowania pojazdów. Po generalnym remoncie, przeprowadzonym w końcu ubiegłego stulecia, urządzono w niej stałą wystawę z zakresu przyrodniczych podstaw leśnictwa zatytułowaną „Spotkanie z lasem”. Dawna Powozownia mieści dzisiaj dwie sale multimedialne obrazujące budowę lasu oraz gatunkową ochronę zwierząt, roślin i grzybów w Polsce. Ekspozycje skupiają uwagę zarówno najmłodszych odbiorców, jak i dorosłych odwiedzających. W Powozowni odkryjemy interesujące muzealne dioramy: wiosenny wielogatunkowy las liściasty oraz zimową świerczynę. Są to plastyczne sceny odwzorowujące życie lasu. Sprawiają wrażenie przyrody zatrzymanej w czasie, z możliwością odsłuchania głosów zwierząt. W tym samym obiekcie bibliofilom i miłośnikom zielników polecamy dawne i współczesne księgi drzewne składające się m.in. z pędów, liści, owoców, kwiatostanów, drewna i kory drzew polskich lasów.'

Owczarnia
W dawnej Owczarni prezentowana jest wystawa „Technika leśna”. Zgromadzono tu przyrządy pomiarowe, narzędzia i maszyny służące do pracy w lesie. Ilustrują one etapy pracy leśnika: nasiennictwo i szkółkarstwo, hodowlę, pielęgnację i ochronę lasu. Zwiedzający dowiadują się tutaj, na czym polega zrównoważone pozyskanie surowca drzewnego oraz jak różnorodne przyrządy służyły niegdyś do pomiarów i badania lasu. Tutaj każdy znajdzie coś interesującego dla siebie, m.in. pięćsetletnie drewno z krakowskiego Barbakanu, najlżejszy gatunek drewna - balsę, makiety dawnego przemysłu leśnego i wiele innych leśnych ciekawostek.

Leśniczówka
Funkcję wystawienniczą w ośrodku pełni także zrekonstruowana Chałupa - leśniczówka z utworzoną w jej wnętrzu kancelarią leśniczego z lat 50. ubiegłego stulecia oraz ekspozycją poświęconą pszczelarstwu. Nieopodal usytuowany jest jeszcze jeden historyczny budynek, będący pierwotnie stajnią, a mieszczący dziś wystawę pn. „Ochrona lasu”. Opowiada ona o zagrożeniach biotycznych, np. owadach i grzybach, abiotycznych, czyli wywołanych np. wiatrem oraz antropogenicznych, spowodowanych przez człowieka. Poza wystawami wewnątrz budynków, udostępnione są do zwiedzania ekspozycje terenowe, m.in. wystawa wielkogabarytowych maszyn leśnych i pszczelarska. Ośrodek systematycznie organizuje wystawy czasowe, prezentujące twórczość współczesnych artystów, bądź ukazujące zbiory muzealne, które stanowią kolekcje niepublikowane na co dzień.

Park-arboretum
Zabytkowe budynki muzealne otacza angielski park-arboretum, utworzony w drugiej połowie XIX wieku przez Izabelę i Jana Działyńskich. Współcześnie jego wygląd odtwarzany jest na podstawie m.in. rękopisów ogrodnika Adama Kubaszewskiego, zatrudnionego w majątku w latach 1876-1927.

Gołuchowski park jest znakomitym przykładem ogrodów naturalistycznych, wzbogaconych kolekcjami dendrologicznymi z różnych stron świata. Założenie parkowe obejmuje blisko 160 ha i leży w centrum Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Rzeki Ciemnej. Występuje tu około pół tysiąca gatunków i odmian drzew oraz krzewów. Wymiary pomnikowe osiągnęło ponad dwieście okazów drzew. Do dyspozycji gości przygotowano dwadzieścia sześć kilometrów ścieżek spacerowych, a także liczne miejsca do odpoczynku.

W parku wyróżnione są trzy części: ozdobna, leśna oraz ogród ziołowo-kwiatowy. Urokliwe alejki wzdłuż biegu rzeki Ciemnej wiodą nad stawy, do punktów widokowych, w kierunku rozległych łąk i cienistych zadrzewień, a także do mniejszych budowli: Niedźwiedziarni, Pasieki i Ananasarni, które również są świadectwem działań XIX-wiecznych właścicieli. W sąsiedztwie parku, po jego zachodniej stronie znajduje się Pokazowa Zagroda Zwierząt, w której żyją żubry, koniki polskie, daniele i dziki. Miejsce zostało utworzone w 1977 roku. Turyści mogą tutaj obserwować zwierzęta w ich dziennych kwaterach korzystając z platform widokowych, a wiadomości o nich czerpać z edukacyjnych tablic. Szczególną uwagę poświęca się żubrowi nizinnemu - gatunkowi będącemu pod ochroną i objętemu szczególnym programem restytucji, czyli przywrócenia do naturalnego środowiska po prawie całkowitym wyginięciu. Obecnie zadania opieki i zapewnienia odpowiednich warunków dla gołuchowskich żubrów realizowane są poprzez unijny projekt „Kompleksowa ochrona żubra w Polsce w latach 2019-2023”.

Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie jest miejscem, w którym splatają się wątki historyczne, kulturowe i przyrodnicze, czyniąc z niego obiekt o wyjątkowych walorach turystycznych. Można tutaj realizować jednodniowe pobyty rodzinne, a także zorganizowane wycieczki edukacyjne i zielone szkoły. Ośrodek jest udostępniany zwiedzającym przez cały rok - warto odwiedzić to miejsce, a nawet zatrzymać się w nim na dłużej.

Handlowi giganci przejdą na “zielony” transport?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie