Zgorzelec drży przed hasłami neonazistów

Janusz Pawul
Całe przygraniczne Görlitz jest obwieszone plakatami wyborczymi do europarlamentu. Najwięcej emocji wzbudzają banery Narodowo-demokratycznej Partii Niemiec (NPD) z napisem: "Turystów witamy, zagraniczni kryminaliści won!".

- Kiedy czytam nacjonalistyczne hasła na ulicach sąsiedniego miasta, mam coraz więcej obaw o swoją przyszłość - mówi 17-letni Kamil Wrona ze Zgorzelca, który planował studiować w Niemczech. Chłopak boi się, że na nękanym bezrobociem niemieckim pograniczu hasła neonazistów mogą trafić na podatny grunt. Takich głosów na zachodnim polsko-niemieckim pograniczu jest coraz więcej.

- NPD mówi przecież: praca, rodzina, ojczyzna, cudzo-ziemcy raus! To nie brzmi przyjaźnie - denerwuje się 50-letnia Wiktoria Kuś ze Zgorzelca. I choć tak ostre sformułowania w Görlitz nie padają, to ludzie nie kryją obaw. Słyszeli przecież, co dzieje się koło Szczecina, gdzie w Löcknitz NPD rozpoczęła akcję przeciwko Polakom, którzy osiedlają się w tym niemieckim mieście.

W Zgorzelcu pamiętają także plakaty, które pojawiły się w mieście w ubiegłym roku. NPD nawoływała w nich do zamknięcia granic i przywrócenia na nich kontroli. Co jakiś czas w Zgorzelcu mieszkańcy znajdują za wycieraczkami aut ulotki, w których są przekonywani, że Śląsk zawsze był niemiecki. Autorów ulotek nie udało się namierzyć.

- Mam nadzieję, że prawicowi ekstremiści nie dostaną mandatu od niemieckiego społeczeństwa - komentuje hasła NPD Rafał Gronicz, burmistrz Zgorzelca. - Ale mamy demokrację i na plakatach wyborczych można pisać różne rzeczy, choć oczywiście w granicach prawa - dodaje.

Politolog z Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. Andrzej Antoszewski, także uspokaja. - Stosowany w Niemczech, nazwijmy to kordon sanitarny, który sprawia, że pewne partie są tam totalnie wyizolowane, sprawdza się na razie - mówi. - Ale tak może być tylko do momentu, gdy taka partia nie uzyska znaczącego poparcia społecznego - tłumaczy. A jego zdaniem populizm, niestety, zyskuje. Wykorzystują go ugrupowania, które grają na lękach społeczeństwa przed utratą tożsamości narodowej, zabezpieczeń socjalnych czy obniżeniem poziomu życia. Profesor liczy na mądrość Niemców i nie przewiduje, by NPD stała się znaczącą partią.

Naziści, ruszając z kampanią w Görlitz, liczą na mandaty nie tylko w europarlamencie, ale także w parlamencie sakso-ńskim. Wybory do niego będą w sierpniu. W poprzednich, w 2004 roku, prawicowcy z NPD uzyskali 9 proc. głosów. To dało im osiem miejsc w Landtagu, czyli więcej od Zielonych (6) i więcej od FDP (7). W tym samym parlamencie lewica uzyskała 31 miejsc, a rządząca landem koalicja CDU-SPD ma ich w sumie 68 (na 124).

Niemieccy politycy starają się marginalizować znaczenie NPD. Joachim Paulick, nadburmistrz Görlitz i były działacz CDU (w ubiegłym roku wystąpił z jej szeregów) uważa, że NPD nie trafi swoimi hasłami do mieszkańców, bo w Görlitz i pobliskim Zgorzelcu ich skrajnie prawicowe slogany kłócą się z rzeczywistością.

Zdaniem Paulicka to właśnie dzięki współpracy z Polakami Görlitz ma szanse na rozwój. Dzięki klientom zza Nysy wiele niemieckich sklepów ma wyższe zyski, a polskie firmy przyczyniają się do rozbudowy lokalnej infrastruktury. Joachim Paulick uważa też, że straszenie przez NPD Polakami i polonizowaniem niemieckiego pogranicza, tak jak to się dzieje na północy, np. w okolicach Löcknitz na Pomorzu, tu na południu nie ma większego sensu.

Podobnego zdania jest Ulf Grossmann, były wieloletni zastępca burmistrza Görlitz. - Nie podoba mi się wzrastająca siła NPD, ale polityka w demokracji musi wiele wytrzymać - mówi. Tłumaczy, że nie każdego Niemca da się przekonać, jak ważna jest współpraca z Polską, ale trzeba o tym rozmawiać. - W Zgorzelcu i Görlitz jesteśmy najlepszym dowodem, przykładem dialogu między narodami i dobrej współpracy - uważa Grossmann.

- Oby tak tylko pozostało - mówi z nadzieją pani Wiktoria Kuś i wybiera się na zakupy do Görlitz. Po tani proszek.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie