Szczepionka przeciw COVID-19 - co powinniśmy wiedzieć? Aleksandra Mościcka-Studzińska: normalnie praca nad szczepionką zajęłaby 10 lat

Tomasz Dereszyński
Tomasz Dereszyński
Szczepionka przeciw COVID-19 - co powinniśmy wiedzieć? Aleksandra Mościcka-Strudzińska: praca nad szczepionką zajęłaby około 10 lat [WYWIAD]
Szczepionka przeciw COVID-19 - co powinniśmy wiedzieć? Aleksandra Mościcka-Strudzińska: praca nad szczepionką zajęłaby około 10 lat [WYWIAD] Lukasz Gdak
Aleksandra Mościcka-Studzińska z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju: W normalnych warunkach praca nad szczepionką przeciw COVID-19 zajęłaby około 10 lat.

Czemu wirus SARS-CoV-2 wywołujący COVID-19 rozprzestrzenił się przyjmując skalę pandemii, a SARS-CoV-1 odpowiedzialny za SARS wywołał epidemie o mniejszym zasięgu? Zgodnie z analizami NIH (amerykańskiej rządową agencją badań medycznych) oba wirusy są zdolne do dość długiego, wielogodzinnego przebywania na powierzchniach, jednak osoby zarażone SARS-CoV-2 mogą być źródłem zakażenia zanim zaczną mieć objawy choroby. Co więcej na jedna osobę zdiagnozowaną przypada wg. NIH 5-10 osób z niewykrytą infekcją. W efekcie do czasu zarejestrowania szczepionki lub leku przeciw COVID-19 skazani jesteśmy na zachowanie dystansu w relacjach społecznych, wzmożonej higieny i nieustannej dezynfekcji. Co jeszcze naukowcy wiedzą dziś na temat koronawirusa, a zwłaszcza tego, jak się przed nim skutecznie chronić?

Odpowiada Aleksandra Mościcka-Studzińska - koordynator obszaru farmacji i biotechnologii w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Jak wygląda proces prac nad szczepionką? Podobno zajmuje on wiele lat?

Szczepionki, to preparaty zawierające antygeny, które są w stanie wywoływać rozwój swoistej, czynnej odporności przeciwko czynnikowi zakaźnemu lub wytwarzanej przez niego toksynie albo antygenowi. Ich opracowanie i zarejestrowanie zajmuje zazwyczaj kilkanaście lat. Pierwszy etap prac pozwala określić co ma wchodzić w skład szczepionki, tj. jaki antygen jest zdolny do wzbudzenia wysokiego poziomu odpowiedzi immunologicznej. Wymaga to zarówno wiedzy o danym wirusie, jak i organizmie ludzkim. Następnie trzeba opracować sposób produkcji antygenu, aby móc przystąpić do testów. Stopniowo w kolejnych badaniach stosuje się coraz bardziej skomplikowane modele do weryfikacji tego, jak działa preparat. Najpierw in vitro z wykorzystaniem żywych komórek, bakterii lub kultur tkankowych, później in vivo podając preparat zwierzętom. Konieczne jest określenie drogi podania i podjęcie wstępnej decyzji o stężenia antygenu. Jeśli przy zachowaniu odpowiednich standardów umiemy już wyprodukować preparat w ilości potrzebnej do podania grupie ochotników w ramach badań klinicznych, możemy podjąć kolejny krok – rozpocząć badania z udziałem ludzi. Ten etap ze względów etycznych podlega najbardziej restrykcyjnym rygorom, pozwala jednak upewnić się czy i jak preparat działa na organizm ludzki. Nie możemy ominąć tego etapu. Z jednej strony musimy mieć pewność, że preparat nie jest niebezpieczny, ale musimy tez potwierdzić, że działa – powoduje uodpornianie. Zapewne każdy z nas umie sobie wyobrazić skutki tego pierwszego aspektu, a co oznacza ten drugi? Otóż musimy upewnić się, że nie zaczniemy podawać niemal całej populacji świata preparatu, który da nam fałszywą pewność, że osoby, które go przyjęły są odporne na zachorowanie na COVID-19. Badanie kliniczne ma też pomóc ustalić więcej szczegółów: tolerancję różnych dawek szczepionki czy potrzebę stosowania dawek przypominających. Realizacja wszystkich trzech faz badań klinicznych może zająć nawet 7 lat.

Czy w przypadkach takich jak wirus SARS-CoV-2 ten proces można przyspieszyć?

Ze względu na wagę problemu cały świat intensyfikował swoje wysiłki: prace naukowców w laboratoriach i lekarzy w szpitalach, a także działania urzędników zajmujących się dokumentacją rejestracyjną. Obecnie kilkanaście grup badawczych niezależnie od siebie pracuje nad szczepionką. Są one wspierane zarówno przez państwa, jak i prywatnych darczyńców. Firma, która jako pierwsza rozpoczęła w marcu podawanie swojej szczepionki ludziom w ramach pierwszej fazy badań klinicznych podjęła współpracę z NIH oraz uzyskała wsparcie CEPI (fundacji finansującej ze środków prywatnych i publicznych badania nad opracowaniem szczepionek). Mając na uwadze przyśpieszenie prac już dziś słyszymy o rozpoczęciu przygotowań do potencjalnej drugiej fazy badań klinicznych. W Europie Europejska Agencja Leków (EMA) włączyła się w przeciwdziałanie pandemii i uruchomiła swoją specjalną procedurę dla pojawiających się zagrożeń zdrowotnych. W jej efekcie zarówno naukowcy, jak i firmy opracowujące szczepionkę mogą liczyć na doradztwo naukowe w toku projektowania badania klinicznego, pomoc w optymalizacji procesu opracowania szczepionki oraz jej oceny. Możliwe jest również dopuszczenie jej do obrotu, jeżeli korzyść z natychmiastowej dostępności przewyższy ryzyko posiadania mniej wyczerpujących informacji z badań niż zwykle jest to wymagane. Natomiast nie można z całego procesu opracowywania szczepionki wyeliminować badań klinicznych, ani też przeprowadzić badań klinicznych według protokołu, który niepotrzebnie naraziłby ochotników. Zatem mimo wszystkich wysiłków musimy się liczyć z tym, iż minie minimum kilkanaście miesięcy zanim szczepionka będzie dostępna.

A co dzieje się w temacie badań nad szczepionką w Polsce?

Agencja Badań Medycznych podjęła decyzję o rozpoczęciu własnego badania, które realizowane będzie w partnerstwie z polskimi i międzynarodowymi ośrodkami. Agencja wybrała do współpracy trzy polskie ośrodki: Sieć Badawczą Łukasiewicz – Instytut Biotechnologii i Antybiotyków wraz z zespołem prof. Marcina Drąga z Politechniki Wrocławskiej, Narodowy Instytut Onkologii w konsorcjum z Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN i Warszawskim Uniwersytetem Medycznym oraz Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu. Idea opracowywanej szczepionki ma się skupić na połączeniu nanoprzeciwciała z bakteriofagiem.

O potencjale do realizacji tak ambitnego projektu w Polsce mogą też świadczyć dotychczasowe badania beneficjentów Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Warto wspomnieć np. o dwóch projektach badaczek z Gdańska. W ramach naszego programu LIDER dr Ewelina Król opracowała szczepionkę przeciwko wirusowi Zika, a mgr Beata Gromadzka system NaNoEXpo, który unowocześnia proces produkcji szczepionek nowej generacji. Powodzeniem zakończył się też projekt Instytucie Biotechnologii i Antybiotyków w Warszawie pn. „Szczepionka przeciw grypie - innowacyjne otrzymywanie antygenów podjednostkowych”.

Jak więc dziś NCBR może wesprzeć naukowców i przedsiębiorców, którzy podjęli się prac nad szczepionką przeciw COVID-19?

Mamy kilka programów wspierających rozwój medycyny (np. Program Strategmed) czy nowych produktów leczniczych (np. program INNOMED oraz InnoNeuroPharm). W naszym portfolio finansowanych projektów nie mamy jeszcze takich, które wprost związane byłyby z lekiem lub szczepionką przeciwko zarażeniu koronawirusem. Wiemy natomiast, że nasi beneficjenci pracują nad modyfikacją swoich rozwiązań oraz zastosowaniem ich do walki z COVID-19, np. firma SensDX z Wrocławia, która przy wsparciu NCBR opracowała test do szybkiego wykrywania grypy, dziś chce swoją technologię wykorzystać do diagnostyki koronawirusa. W zakresie produktów leczniczych Celon Pharma S.A. zainicjowała strategiczny program testowania, weryfikacji i poszukiwania efektywnego leczenia COVID-19 opierając się o rozwiązania już rozwijane w ramach wcześniejszych projektów współfinansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.

Liczymy na aktywność potencjalnych wnioskodawców i składanie nowych wniosków dotyczących rozwiązań dedykowanych pandemii COVID-19 do programu Szybka Ścieżka. Do 20 kwietnia trwa nabór wniosków dla dużych przedsiębiorstw i ich konsorcjów, a od 21 kwietnia startuje nabór dla MŚP i konsorcjów z ich udziałem. Mamy świadomość, że w dobie globalizacji, po epidemiach SARS i

MERS, pandemia COVID-19 tworzy nowe wyzwania naukowe i wierzymy, że polskie grupy badawcze aktywnie włączą się poszukiwania innowacji dedykowanych najnowszym potrzebom przy wsparciu finansowym NCBR.

Temat szczepionek to nie tylko wyzwanie badawcze, ale także edukacyjne i społeczne. Szczepienia ochronne nawet dziś budzą w Polsce wiele emocji, a wiele osób twierdzi, że osłabiają one naturalną ochronę organizmu. Co mówi na ten temat świat naukowy?

W Polsce nadal funkcjonują mity, które gdyby dziś się pojawiły, od razu zostałyby wskazane jako „fake news”. Efektywne działanie szczepionek opiera się na naturalnym mechanizmie obronny organizmów i nie osłabia go. Wręcz przeciwnie: wzmacnia poprzez pokazanie, jak wygląda przeciwnik, ale bez konieczności ponoszenia pełnych konsekwencji zetknięcia z aktywnym czynnikiem chorobotwórczym. Jednocześnie warto pamiętać, że rygor opracowywania, testowania i wprowadzania do obrotu szczepionek jest jeszcze większy niż dla leków. Każda seria szczepionki jest dodatkowo poddawana badaniom prze państwowe laboratorium kontroli jakości. W świetle tego niezrozumiała jest odmowa szczepień obowiązkowych bez wskazań medycznych. Problem ten poruszamy w nowym konkursie NCBR w ramach Programu Strategicznego GOSPOSTRATEG, który obejmuje między innymi odmowę szczepień jako wyzwanie dla polityki zdrowotnej państwa, zaufania społecznego, zdrowia publicznego oraz polityki rodzinnej i społecznej. Temat ten zgłoszony został przez Ministerstwo Zdrowia. Celem projektu, który możemy dofinansować, ma być opracowanie narzędzi skłaniających pacjentów do odrzucania nieprawdziwych twierdzeń medycznych. Wnioski w terminie do 22 maja mogą składać jednostki naukowe oraz konsorcja jednostek naukowych, realizujące projekty w ramach ich działalności niegospodarczej. Szczegółowe informacje są dostępne na stronie internetowej NCBR.

Oczekując z niecierpliwością na stworzenie szczepionki przeciw COVID-19 musimy mieć świadomość, że istnienie szczepionki nie eliminuje automatycznie danego wirusa z populacji. Tylko masowe szczepienia, bez niepotrzebnych wyjątków, pozwalają wyeliminować patogen. Jest to niezwykle trudne, ale już raz się udało – w 1980 r. Światowa Organizacja Zdrowia uznała za zwalczoną w populacji człowieka ospę prawdziwą.

* Aleksandra Mościcka-Studzińska

Zastępca Dyrektora Działu Zarządzania Ekspertami w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, Koordynator obszaru Farmacji i Biotechnologii. Absolwentka Wydziału Inżynierii Chemicznej i Procesowej Politechniki Warszawskiej (specjalność biotechnologia przemysłowa) oraz absolwentka Telford College w Edynburgu. Jest współzałożycielką Fundacji Na Rzecz Młodych Naukowców. Brała udział w polskich i międzynarodowych projektach badawczych związanych z systemami terapeutycznymi i kontrolowanym podawaniem leków. Absolwentka Akademia Menadżerów Programowych - SKILLS, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Od 2007 r. związana z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, gdzie była odpowiedzialna za międzynarodowe programy z obszaru medycyny, farmacji i biotechnologii oraz była Koordynatorem programu sektorowego INNOMED dedykowanego medycynie innowacyjnej.

Rząd znosi kolejne ograniczenia.

Wideo

Komentarze 20

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
3 kwietnia, 20:50, Gość:

Ktoś zbije niezłą fortunę na tym cyrku z pandemią. Tylko jak zwykle lekarze sami siebie oraz swoich rodzin szczepić nie będą.

4 kwietnia, 0:10, Gość:

O szczepionkach dr Czerniak i dr Jaskowski prawdę ci powie...

4 kwietnia, 0:34, Gość:

I Bill Gates, zarobił miliardy na technologiach informatycznych, przebranżowił się jednak na produkcję szczepionek- to jest dopiero kasa...

Ja poproszę taką szczepionkę z RFID, same zalety...

G
Gość
5 kwietnia, 14:54, Gość:

Medycyna przez ostatnie 30 lat osiągneła taki ogromny postęp, że nie ma zdrowego człowieka...

Medycyna akademicka, istnieje jeszcze medycyna naturalna.

G
Gość

"Bill Gates użyje czipów do walki z koronawirusem?

Bill Gates aktywnie włączył się do wspierania walki z koronawirusem i zapowiedział możliwość wprowadzenia na rynek cyfrowych certyfikatów. Mają uwzględniać informacje o tym, kto poddał się testowi na koronawirusa, a kto wyzdrowiał. W przypadku pojawienia się szczepionki, informacja o niej również ma znaleźć się w takim certyfikacie. Wszystko ociera się o projekt ID2020, w który zaangażowany jest miliarder.

Fundacja Gatesa od lat wspiera wprowadzenie implantów mikroczipowych. Były już prace nad zdalnie sterowanymi czipami antykoncepcyjnymi dla kobiet, ale teraz chyba nadszedł czas na coś znacznie większego....

Projekt jest również wspierany przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Bill Gates co prawda odszedł z Microsoftu, jednak nadal z nim współpracuje.

Obecna pandemia jest idealną okazją do wprowadzenia systemu identyfikacji opartego na mikroczipach. Technologia mogłaby pomóc w pilnowaniu osób zainfekowanych i odbywających kwarantanny domowe. Koronawirus przyczynia się do coraz większej ilości zgonów, a ludzie z powodu strachu będą bardziej skłonni przyjąć nieznane dotąd rozwiązanie. Pytanie tylko, do czego jeszcze wykorzystany zostanie taki system?...

Czipowanie ludzi

Nie ma wątpliwości, że czipy dałyby rządom i korporacjom kontrolę nad całymi społeczeństwami. Według przeciwników ID2020 efekt będzie taki, że niewielka grupa najbardziej wpływowych ludzi będzie mogła jeszcze bardziej bogacić się kosztem pozostałej części ludzkości. Problemy głodu i nierówności społecznych pogłębią się. Dojdzie do jeszcze większych podziałów. Już teraz największe korporacje świata mają możliwości równe potężnym krajom. Najnowsza technologia może przyczynić się do umocnienia ich (i tak już wysokiej) pozycji kosztem zwykłych ludzi..."

https://wolna-polska.pl/wiadomosci/bill-gates

G
Gość

Nadchodzą ciężkie czasy...

"NADCHODZĄ CZAS ŚMIERCI (RESET 676) KORONA WIRUS - CZAS ZNIEWOLENIA

W ciągu 30 dni, na inne choroby umarło w Polsce 30.000 tys. ludzi!!! Czy system martwi się, na co umarli nasi bliscy i jak można temu zapobiec w przyszłości? Oczywiście, że nie bo mają to gdzieś. Maja swojego korona wirusa, którym zapychają media głównego nurtu, żeby zrobić z nas żebraków i zabrać nam resztki wolności."

https://www.youtube.com/watch?v=zcBzeKcSpUQ

A
Agni

Cześć! Nazywam się Agnieszka, mam 23 lata. Chcę znaleźć mężczyznę do intymnych spotkań i komunikacji. Z przyjemnością odpowiem wszystkim, napisz do mnie na stronie randkowej, oto moja strona - loveto.one/agni

G
Gość

Medycyna przez ostatnie 30 lat osiągneła taki ogromny postęp, że nie ma zdrowego człowieka...

G
Gość
4 kwietnia, 23:04, Gość:

"To nie koronawirus nas zabija... Za rok wprowadzą powszechne szczepionki!" Dr Shiva wRealu24!

https://www.youtube.com/watch?v=RjDp2jDLWbo

Medycyna przez ostatnie 30 lat osiągnęła tak ogromny postęp, że nie ma zdrowego człowieka...

G
Gość

"To nie koronawirus nas zabija... Za rok wprowadzą powszechne szczepionki!" Dr Shiva wRealu24!

https://www.youtube.com/watch?v=RjDp2jDLWbo

G
Gość
30 marca, 16:34, ???:

Skąd się biorą wirusy?

31 marca, 22:29, Gość:

Przeważnie z laboratoriów...

Rządowych...

G
Gość
3 kwietnia, 20:50, Gość:

Ktoś zbije niezłą fortunę na tym cyrku z pandemią. Tylko jak zwykle lekarze sami siebie oraz swoich rodzin szczepić nie będą.

4 kwietnia, 0:10, Gość:

O szczepionkach dr Czerniak i dr Jaskowski prawdę ci powie...

4 kwietnia, 0:34, Gość:

I Bill Gates, zarobił miliardy na technologiach informatycznych, przebranżowił się jednak na produkcję szczepionek- to jest dopiero kasa...

"Centrum Bezpieczeństwa Zdrowia Johns Hopkins we współpracy ze Światowym Forum Ekonomicznym oraz Fundacją Billa i Melindy Gatesów zorganizowało 18 października 2019 roku w Nowym Jorku wydarzenie określone mianem „201”, będące ćwiczeniem pandemicznym i obejmujące osoby z wysokiego szczebla.

A zatem miesiąc przed wybuchem globalnej pandemii, której źródło ulokowano w Chinach... Drodzy Czytelnicy w taki sposób witamy w Nowym Porządku Świata. Ponad to, wszyscy, którzy wzięli udział w wydarzeniu „201” otrzymali uroczą pluszową zabawkę obrazującą koronawirus COVID-19...

Przez lata obserwowaliśmy, jak założyciel Microsoftu, Bill Gates, który przeszedł na emeryturę, wykorzystuje swoje miliardy, by oferować „bezpłatne szczepienia” ludziom w krajach trzeciego świata. Teraz Bill został partnerem innej firmy, która nazywa się Sojusz ID2020, a jej celem jest nadanie każdemu człowiekowi na Ziemi cyfrowego identyfikatora. Jak planują dokonać tego wyczynu? Łącząc obowiązkowe szczepienia z wszczepialnymi mikroczipami...."

http://www.bibula.com/?p=112674

G
Gość
3 kwietnia, 20:50, Gość:

Ktoś zbije niezłą fortunę na tym cyrku z pandemią. Tylko jak zwykle lekarze sami siebie oraz swoich rodzin szczepić nie będą.

4 kwietnia, 0:10, Gość:

O szczepionkach dr Czerniak i dr Jaskowski prawdę ci powie...

I Bill Gates, zarobił miliardy na technologiach informatycznych, przebranżowił się jednak na produkcję szczepionek- to jest dopiero kasa...

G
Gość
3 kwietnia, 20:50, Gość:

Ktoś zbije niezłą fortunę na tym cyrku z pandemią. Tylko jak zwykle lekarze sami siebie oraz swoich rodzin szczepić nie będą.

O szczepionkach dr Czerniak i dr Jaskowski prawdę ci powie...

G
Gość

Ktoś zbije niezłą fortunę na tym cyrku z pandemią. Tylko jak zwykle lekarze sami siebie oraz swoich rodzin szczepić nie będą.

G
Gość

"Szczepionka na HPV budzi wiele kontrowersji i wątpliwości. Podczas gdy w Stanach Zjednoczonych sąd wypłaca 6 mln USD ofiarom Gardasilu (szczepionka HPV), rząd naszego kraju decyduje, by szczepionka ta była obowiązkowa…

“Program Odszkodowań za Powikłania Poszczepienne (ang. Vaccine Injury Compensation Program) przyznał 5 877 710 USD odszkodowań 49 ofiarom wysoce kontrowersyjnych szczepień przeciwko HPV. Dotychczas w ramach Programu Odszkodowań za Powikłania Poszczepienne złożono 200 wniosków o odszkodowanie, z których rozpatrzono zaledwie połowę.”

https://eco-zen.pl/kontrowersyjna-szczepionka-hpv-w-polsce-obowiazkowa/

G
Gość
1 kwietnia, 13:32, olle:

Co trzeb@ wiedzieć, tylko to żeby jej nie używać jak już ją udostępnią.

Już nad tym debatowali, mogą do tego wrócić...

Przymusowe szczepienia w Polsce - Eliza Walczak w Senacie

https://www.youtube.com/watch?v=8GdgC7IQzJ8

Dodaj ogłoszenie