Śladami Powstania '44. Cmentarze na Woli zamieniły się w powstańcze kryjówki

Piotr Wróblewski
Piotr Wróblewski
Zaktualizowano 

Wideo

Zobacz galerię (6 zdjęć)
Walki na Woli toczyły się także na nekropoliach. Najbardziej zacięte – w sierpniu i wrześniu 1944 roku – na cmentarzu ewangelicko-reformowanym (kalwińskim). Powstańcy w grobowcach szukali również schronienia przed kulami. Cmentarz był więc kryjówką, miejscem walki, a czasem nawet salą operacyjną.

Walki na Woli toczyły się także na nekropoliach. Najbardziej zacięte – w sierpniu 1944 roku – na cmentarzu ewangelicko-reformowanym (kalwińskim). W pewnym momencie front przebiegał pomiędzy grobami. Cmentarz był więc kryjówką, miejscem walki, a czasem nawet salą operacyjną.

Cmentarze znajdujące się na Woli miały strategiczne znaczenie dla Powstania Warszawskiego. Nieopodal – przy ul. Dzielnej 72 – znajdowała się fabryka Kamlera. Tam przez pierwsze dni powstania mieścił się sztab główny AK, czyli kwatera dowódcy – generała Tadeusza Bora-Komorowskiego. Później, gdy Komendę Główną, ze względu na nacierające siły niemieckie, przenoszono na Nowe Miasto, trzeba było osłaniać kierownictwo.

Zobacz też: Warszawiacy w Powstaniu. Jak wyglądało „zwyczajne” życie w sierpniu 1944? [ZDJĘCIA]

Walkami na cmentarzach kierowało elitarne Zgrupowanie „Radosław”. Wyznaczone cele batalion „Parasol” (będący częścią „Radosława”) zdobył już 1 sierpnia. Kontruderzenie Niemców rozpoczęło się cztery dni później. Powstańcy musieli sobie radzić nie tylko z wojskami lądowymi, ale także z nalotami nieprzyjaciela. Na stanowiskach wytrwali przez sześć dni. Ten czas wystarczył by podpułkownik Karol Ziemski ps. „Wachnowski” przygotował obronę Starego Miasta.

W czasie obrony cmentarzy wolskich zginęła Krystyna Wańkiewiczówna, córka słynnego pisarza. Działała w batalionie „Parasol”,a kule dosięgły ją gdy przechodziła pod murem na cmentarz kalwiński. Razem z nią pochowano sześć innych osób - obrońców Pałacyku Michlera. Po latach okazało się, że w grobie nie ma jednak ciała Wańkiewiczówny. Nie odnaleziono go do dziś.

Śladami Powstania '44

Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Była to największa akcja Armii Krajowej. Wzięło w niej udział 50 tysięcy żołnierzy. Walczyli, by - według planu AK - odbić stolicę z rąk nazistów przed najazdem sowietów. Niestety, powstanie zakończyło się niepowodzeniem. Żołnierze przez 63 dni dzielnie stawiali opór okupantowi. Skapitulowali 2 października. Niemcy - w odwecie za zryw niepodległościowy - wymordowali dziesiątki tysięcy cywilów, mieszkańców Warszawy. Rozpoczęli też niszczenie miasta. Wysadzono m.in. Muranów, Zamek Królewski i Pałac Saski. Dziś powstanie to symbol, który jest rozpoznawalny nie tylko w Warszawie, ale także w całej Polsce, a nawet za jej granicami.

Zobacz też: Powstańcy i bohaterowie na tle dzisiejszej Warszawy. Ten album wzrusza [ZDJĘCIA]

Śladami Powstania '44, to cykl siedmiu filmów wideo, który dziennikarze warszawa.naszemiasto.pl przygotowują razem z ekspertami z Muzeum Powstania Warszawskiego. Zajmujemy się miejscami, które stały się symbolami niepodległościowego zrywu - jak np. Prudential, przed którym oddano jedne z pierwszych strzałów, jeszcze przed Godziną "W". Przypominamy także nieco zapomniany miejsca starć - jak stadion Polonii - z tragiczną historią w tle. Pierwszy film publikujemy 1 sierpnia. Kolejne będziemy dodawać w następne dni, równo o godzinie 17.

Partnerem merytorycznym projektu jest Muzeum Powstania Warszawskiego.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie