reklama

Raport NIK: Ponad 1,6 miliona polskich niepełnosprawnych jest bez pracy. To jeden z najgorszych wyników w całej UE

Leszek Rudziński
Leszek Rudziński
Zaktualizowano 
pixabay
W naszym kraju większość osób niepełnosprawnych pozostaje poza rynkiem pracy i jest to zjawisko występujące od lat. Wskaźnik zatrudnienia, choć nieco poprawił się w ostatnich latach, jest wciąż jednym z najniższych w Europie – wynika z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli.

Dla osób z niepełnosprawnością praca jest nie tylko drogą do usamodzielnienia ekonomicznego i poprawy warunków bytu, ale również zasadniczym sposobem integracji z otoczeniem.

NIK przypomina, że Polska, ratyfikując 6 września 2012 r. Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych (art. 27) uznała ich prawo do pracy, na zasadach równości z innymi osobami.

Zobowiązała się również do zagwarantowania i popierania realizacji ich prawa do pracy między innymi poprzez popieranie zatrudnienia osób niepełnosprawnych w sektorze publicznym oraz zdobywanie przez nich doświadczenia zawodowego.

Tymczasem z badania Instytutu wynika, że od lat większość osób niepełnosprawnych pozostaje poza rynkiem pracy. NIK objęła kontrolą 35 jednostek z terenu siedmiu województw, a w każdym z nich po dwie jednostki administracji samorządowej, jedną administracji rządowej i dwie państwowe osoby prawne.

Ponad 70 proc. niepełnosprawnych jest bez pracy

Okazuje się, że liczba osób niepełnosprawnych w tzw. ekonomicznym wieku produkcyjnym (18-59 lat dla kobiet i 18-64 lat dla mężczyzn) w 2017 r. wynosiła 1 680 000, co stanowiło 7,1 proc. wszystkich osób w wieku produkcyjnym. Z kolei odsetek biernych zawodowo wśród osób niepełnosprawnych wynosił aż 71,1 proc. (1 194 500).

I choć w 2017 r. wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym wyniósł 26,3 proc. (wzrost w porównaniu do 2016 o 2,6 pkt proc.), to nadal pozostaje on na bardzo niskim poziomie - prawie dwukrotnie niższym niż średnia unijna, wynosząca 48,7 proc.

Niepełnosprawni byli przyjmowani do pracy w co drugiej skontrolowanej jednostce. W okresie od stycznia 2016 r. do końca czerwca 2018 r. w 18 jednostkach przyjęto do pracy zaledwie 45 osób niepełnosprawnych. W ośmiu z tych jednostek angaż 31 osób z niepełnosprawnościami skutkował zwiększeniem wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W pozostałych 10 jednostkach zatrudnienie osób niepełnosprawnych nie miało wpływu na zwiększenie tego wskaźnika.

Pracodawcy nie podejmują działań

Kontrola pokazała, że większość pracodawców publicznych (27 z 35, czyli 77,2 proc.) nie podejmowała dodatkowych inicjatyw ukierunkowanych na zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami, na zasadzie równości z innymi osobami, prawa do pracy oraz zdobywania doświadczenia zawodowego.

Do działań takich, wychodzących naprzeciw potrzebom tego środowiska, można zaliczyć: nawiązanie współpracy z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz osób z niepełnosprawnościami; z uczelniami wyższymi w celu upowszechnienia wiedzy o możliwości zatrudnienia czy odbycia praktyk; zamieszczanie informacji o wolnych stanowiskach pracy na stronach przeznaczonych głównie dla osób niepełnosprawnych.

NIK ocenia, że brak aktywności w nawiązaniu współpracy ze środowiskami skupiającymi poszukujące pracy osoby niepełnosprawne był jedną z przyczyn niewielkiego zainteresowania ogłaszanymi naborami, nie sprzyjał też eliminowaniu barier występujących również po stronie osób z niepełnosprawnościami. W rezultacie tylko w 11 proc. (w 148 z 1 335) ogłoszonych w ostatnich trzech latach naborów, aplikacje złożyły 202 osoby niepełnosprawne, spośród których zaledwie 33 (16,3 proc.) zostały przyjęte do pracy.

Z ustaleń kontroli wynika, że średni wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w skontrolowanych jednostkach na koniec czerwca 2018 r. wyniósł zaledwie 3,05 proc.

Jeśli praca jest, to nie ma praw lub są one łamane

Większość skontrolowanych państwowych osób prawnych (10 z 14) nie miało jakichkolwiek zasad i procedur zatrudniania, w tym dotyczących osób z niepełnosprawnościami. Cztery z nich nie upubliczniały informacji o rekrutacjach, co nie sprzyjało transparentności naborów, w tym zapewnieniu osobom niepełnosprawnym równych szans w uzyskaniu zatrudnienia. W tych jednostkach zostały zatrudnione osoby pełnosprawne, które informacje o możliwości zatrudnienia uzyskały bezpośrednio od pracowników tych jednostek.

Blisko 46 proc. skontrolowanych pracodawców nie przestrzegało praw pracowników z niepełnosprawnościami, określonych w przepisach art. 15, 17 i 19 ustawy o rehabilitacji.

Pracodawcy nie przestrzegali szczególnych norm czasu pracy pracowników niepełnosprawnych. Praca była świadczona w porze nocnej, powyżej ośmiu godzin na dobę czy też z przekroczeniem norm tygodniowego czasu pracy. Pracodawcy nie przestrzegali również przepisów Kodeksu pracy odnoszących się do pracowników niepełnosprawnych. Nieprawidłowości dotyczące m. in. ewidencjonowania czasu pracy, określenia warunków pracy, wykorzystania urlopu wypoczynkowego wystąpiły w 24 jednostkach. Wykryli je inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy, którzy prowadzili kontrolę na mocy porozumienia o współdziałaniu między NIK a PIP.

Infrastruktura nie sprzyja niepełnosprawnym

W budynkach, w których mieściły się skontrolowane jednostki, istnieją wciąż bariery architektoniczne uniemożliwiające lub utrudniające niepełnosprawnym swobodne korzystanie z tych obiektów.

Spośród 79 skontrolowanych budynków (siedzib jednostek) tylko 21 (26,6 proc.) było całkowicie dostosowanych dla osób niepełnosprawnych. Pozostałe 58 (73,4 proc.) obiektów nie było wolne od barier, rozwiązań lub niedogodności ograniczających lub wręcz uniemożliwiających korzystanie z nich przez niepełnosprawnych.

Całkowity brak działań mających na celu dostosowanie siedzib urzędów do potrzeb osób niepełnosprawnych stwierdzono w czterech (z siedmiu skontrolowanych) jednostek administracji rządowej. Żaden z siedmiu budynków (8,9 proc. skontrolowanych) użytkowanych przez te jednostki nie był dostosowany do osób z niepełnosprawnościami.

Z ustaleń kontroli oraz badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Białymstoku jednoznacznie wynika, że bariery architektoniczne uniemożliwiają lub utrudniają osobom niepełnosprawnym korzystanie z budynków użytkowanych przez jednostki publiczne, a także stanowią jedną z głównych barier w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Naukowcy zwracają uwagę na przypadki, że osoby niepełnosprawne nie są przyjmowane do pracy nie ze względu na zbyt niskie kwalifikacje, lecz z powodu braku zapewnienia odpowiednich rozwiązań architektonicznych, bądź braku przystosowania miejsca pracy do wymagań osoby niepełnosprawnej.

Charytatywny Kalendarz Herosi 2020

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 7

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

A
Adam

Aby godnie żyć trzeba podjąć pracę tyko czy to się opłaca ? Po pierwsze po przekroczeniu 70% średniej krajowej Państwo oprócz podatków częściowo zawiesza a po 120% całkowicie zawiesza rentę. Pytam się za co ? Po drugie limit dochodów ogranicza dostęp do niektórych świadczeń z PFRON. Pytam się dlaczego ? W Polsce niepełnosprawny podejmujący pracę pokonuje własne trudności i dodatkowo jest karany za aktywność, wiedzę i umiejętności nie może zarabiać więcej niż płaca minimalna. Gdzie jest sens podejmowania pracy, gdzie sprawiedliwość

f
fellow

Nie chcą zatrudniać i znosić barier? Niech płacą na PFRON! Niepełnosprawni powinni otrzymywać wyższą pomoc i wsparcie.

G
Gość

Zamiast dotować pracodawców pieniądze powinny trafić do niepełnosprawnych. Przestać zatrudniać ich jako ochrona.

G
Gość

A wogole to niektórym niepełnosprawnym opłaca się szukać pracy ? Jedna chcą a inni nie chcą pracować ,niektóre firmy szukają tylko takich bo maja dotacje i tylko takim chcą dawać prace ..

S
Solidnie

Agencje Ochrony czekają z otwartymi rekami

G
Gość

pracodawcy to zwykle bezwzględni i zachłanni ludzie. Ich interesuje tylko pieniądz a człowieka mają gdzieś. Sami zarabiają wielkie pieniądze a biednych i niepełnosprawnych mają w d...Chamstwo i egoizm do potęgi n-tej !

G
Gość

Ludzie niepełnosprawni to nie tylko ludzie poruszający się na wózku, więc przestancie szufladkować i artykuły obrazować tylko takimi zdjęciami

Dodaj ogłoszenie