Premier i inni politycy Prawa i Sprawiedliwości podkreślają, że po zmianie władzy w 2015 roku świadczenia dla niepełnosprawnych wzrosły aż o tysiąc złotych - z dwóch do trzech tysięcy. Sprawdziliśmy, na jakie świadczenia mogą liczyć niepełnosprawni i czy politycy partii rządzącej mówią prawdę.

Przed przyjściem rządu Prawa i Sprawiedliwości rodzina z osobą niepełnosprawną miała około dwóch tysięcy złotych netto, czyli „na rękę”. Po naszych dwóch latach jest trzy tysiące, i nie liczę tutaj 500 Plus - mówił pod koniec kwietnia premier Mateusz Morawiecki, gdy w Sejmie trwał protest rodziców i ich niepełnosprawnych dzieci. Jak zmieniła się wysokość świadczeń od 2015 roku?

W tym roku wzrosła renta socjalna - z 865,03 zł brutto do 1029,80 zł.

W sumie od 2015 roku wzrost wyniósł 290,22 zł. Renta socjalna przysługuje osobie, która osiągnęła pełnoletność i która jest całkowicie niezdolna do pracy. Nie przysługuje osobom, które w momencie wypadku powodującego niepełnosprawność miały więcej niż 18 lat.

Od 2015 roku wzrosło też świadczenie pielęgnacyjne - w 2015 wynosiło 1200 zł, aktualnie to 1477 zł - to wzrost o 277 zł. Przysługuje ono z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej rodzicom, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą, spokrewnioną oraz innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, którzy sprawują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeżeli niepełnosprawność dziecka powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia; świadczenie to przysługuje niezależnie od osiąganego dochodu.

Podniesiono również wysokość zasiłku pielęgnacyjnego - do 184,42 zł (wzrost o 31,42 zł). Od 1 listopada 2019 r. będzie wynosił 215,84 zł (kolejny wzrost o o 31,42 zł). Przysługuje on niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.

W sumie wyżej wymienione świadczenia wzrosły od 2015 roku o 598,64 zł.

Od listopada wzrośnie też specjalny zasiłek opiekuńczy - z 520 zł do 620 zł. Przysługuje on osobom, które nie spełniają warunków otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skąd zatem mowa o 1000 zł? Premier najpewniej zsumował jeszcze „bonusy” wynikające z nowej ustawy „o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności” (m.in. dostęp do lekarzy specjalistów bez kolejek, częstsza możliwość wymiany sprzętu inwalidzkiego). Według rządowych wyliczeń miesięcznie daje to rodzinom około 520 zł oszczędności.

Należy podkreślić, że mimo szerokiego wachlarza świadczeń, powszechnym jest jedynie zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 184,42 zł. Pobiera go rocznie około 920 tys. osób. Pozostałe świadczenia są dostępne dla mniejszej liczby osób.

Świadczenia dla niepełnosprawnych i ich rodzin:

Na podstawie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przysługuje świadczenie wychowawcze, tzw. 500 plus. Przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko (rozumiane jako jedyne lub najstarsze dziecko w wieku do ukończenia 18. roku życia) jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, które wynosi 800 zł miesięcznie na osobę w rodzinie lub 1200 zł w przypadku rodzin, w których wychowuje się dziecko niepełnosprawne. Na drugie i każde kolejne dziecko w rodzinie świadczenie wychowawcze przysługuje wszystkim rodzinom, bez względu na ich dochód.

Na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzinom posiadającym dzieci,
w tym dzieci niepełnosprawne, przysługują następujące świadczenia:
1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego,
2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy,
3) świadczenia na rzecz rodziny ustalane przez gminę i finansowane z budżetu gminy.

Warunkiem uzyskania prawa do pobierania zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego, które wynosi aktualnie 674 złotych na osobę w rodzinie lub 764 złotych, jeśli członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko. Zasiłek rodzinny przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się.
Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko: 18. roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo do 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wysokość zasiłku rodzinnego od 1 listopada 2016 r. wynosi miesięcznie:
95 zł na dziecko do ukończenia 5 roku życia;
124 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
135 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Osoby, którym przyznano prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, mogą ubiegać się także o dodatki do zasiłku rodzinnego z następujących tytułów:
a) urodzenia dziecka (czyli 1000 zł na dziecko - świadczenie wypłacane jednorazowo, warunkiem jest pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później
niż od 10 tygodnia ciąży do porodu );
b) opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
(400 zł miesięcznie wypłacane na podstawie uprawnienia pracownika do urlopu wychowawczego);
c) samotnego wychowywania dziecka (193 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej
niż 386 zł na wszystkie dzieci, w przypadku dzieci niepełnosprawnych kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł, nie więcej niż o 160 zł na wszystkie dzieci - jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka. Osoba samotnie wychowująca dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem);
d) wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (95 zł miesięcznie na trzecie
i każde kolejne dziecko w rodzinie uprawnione do zasiłku rodzinnego);
e) kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (90 zł na dziecko do 5 roku życia, 110 zł – na dziecko od 5 do 24 roku życia, warunkiem jest posiadanie odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności);
f) rozpoczęcia roku szkolnego (100 zł świadczenie wypłacane raz w roku, w związku
z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego);
g) podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania (113 zł miesięcznie
w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły lub 69 zł miesięcznie w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania
do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, dodatek przysługuje przez
10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki).

Świadczeniami niezależnymi od prawa do pobierania zasiłku rodzinnego są:

Świadczenie rodzicielskie (1000 zł miesięcznie przysługuje osobom, które urodziły dziecko, a które nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Uprawnieni do pobierania tego świadczenia są więc między innymi bezrobotni (niezależnie od rejestracji lub nie w urzędzie pracy), studenci a także wykonujący prace na podstawie umów cywilnoprawnych. O świadczenie rodzicielskie mogą ubiegać się także osoby zatrudnione lub prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą,
jeśli nie pobierają zasiłku macierzyńskiego),

Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, czyli tzw. becikowe (1000 zł na dziecko - świadczenie jednorazowe, warunkiem otrzymania tego świadczenia jest spełnienie kryterium dochodowego wynoszącego 1922 zł netto na osobę w rodzinie
oraz pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży
do porodu).

Poza zasiłkami rodzinnymi i przysługującymi do nich dodatkami, w ramach świadczeń rodzinnych, mogą przysługiwać trzy rodzaje świadczeń opiekuńczych:

Zasiłek pielęgnacyjny – w wysokości 153 zł miesięcznie przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia,

Świadczenie pielęgnacyjne - od 1 stycznia 2018 r. w wysokości 1477 zł miesięcznie przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną oraz innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny,
z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, którzy sprawują opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeżeli niepełnosprawność dziecka powstała nie później
niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia; świadczenie to przysługuje niezależnie od osiąganego dochodu

Specjalny zasiłek opiekuńczy - 520 zł miesięcznie przysługuje osobom niepodejmującym lub rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny bez względu na wiek powstania niepełnosprawności. W praktyce, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, które nie spełniają warunków otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. przede wszystkim ww. warunku daty powstania w dzieciństwie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje po spełnieniu kryterium dochodowego, które wynosi 764 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie osoby sprawującej opiekę i osoby wymagającej opieki.

Do systemu świadczeń rodzinnych wprowadzono też możliwość przyznania przez gminę dodatkowego świadczenia na rzecz rodziny. Decyzja o tym, czy oraz w jakiej wysokości wprowadzić takie dodatkowe świadczenie, należy do wyłącznej właściwości rady gminy. Świadczenie to finansowane jest ze środków własnych gminy.

Na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przysługują świadczenia z funduszu alimentacyjnego - warunkiem jest kryterium dochodowe, które wynosi 725 zł netto na osobę w rodzinie. Świadczenia przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł miesięcznie. Osobie uprawnionej świadczenie przysługuje do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Jedną z form wspierania osób samotnie gospodarujących w ramach systemu pomocy społecznej jest zasiłek okresowy. Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Kwota zasiłku okresowego, zgodnie z ustawą, nie może być niższa niż 20 zł i wyższa niż 418 zł.

Sejm: Protest niepełnosprawnych

POLECAMY: