Niepodległa Polska na fotografiach. Te zdjęcia to ikony, które musisz znać. Zobacz symbole ponad 100 lat Niepodległości

Julia Karasiewicz
Julia Karasiewicz
Marzena Bugała - Azarko, Strajk Kobiet 23 października w Katowicach
Historia to nie tylko słowa - to także obrazy. Są takie fotografie, które mówią więcej niż 1000 słów i to właśnie one zyskują miano ikon danych czasów lub wydarzeń. Za ich pomocą można opowiedzieć wiele historii, w tym historię Niepodległej Polski. Zobaczcie zdjęcia, które najlepiej ukazują polską rzeczywistość ostatnich 100 lat.

Niepodległa Polska na fotografiach

Są takie zdjęcia, które przyszły do historii - właśnie dlatego, że historię opowiadają lepiej niż słowa. Przykłady najlepszych fotografii powstałych po 1918 roku można by mnożyć i mnożyć, jednak tylko niektóre z nich stały się prawdziwymi ikonami. Dlaczego? Przyczyn może być kilka. Jedną z nich jest niezwykłość samego dokumentowanego wydarzenia - jak zdjęcie z okna przedstawiające ciało Janka Wiśniewskiego (Zbyszka Godlewskiego) niesione przez demonstrantów w grudniu 1970 roku.

Ciało Janka Wiśniewskiego (Zbyszka Godlewskiego) niesione przez demonstrantów, 1970Grudzień 1970 roku zapisał się w historii jako jedno z najtragiczniejszych
Ciało Janka Wiśniewskiego (Zbyszka Godlewskiego) niesione przez demonstrantów, 1970

Grudzień 1970 roku zapisał się w historii jako jedno z najtragiczniejszych wydarzeń powojennej Polski. Podwyżka cen żywności wywołała falę strajków na Wybrzeżu, którą brutalnie stłumiły milicja i wojsko. W wyniku zamieszek śmierć poniosło kilkadziesiąt osób, setki zostało rannych.

Symbolem wydarzeń grudniowych stało się zdjęcie strajkujących, niosących ciało Zbyszka Godlewskiego - bardziej znanego jako Janek Wiśniewski. Gdy młody chłopak został śmiertelnie raniony i upadł na ziemię, ktoś z tłumu krzyknął, by zanieść jego zwłoki pod dom partii. Ludzie zorganizowali drzwi z pobliskiej toalety, na których położono ciało. Wtedy właśnie Edmund Pelpliński wykonał fotografię z okna swego mieszkania.

Edmund Pelpliński / domena publiczna

Niektórym fotografom udało się uwiecznić obrazy, nadając im niebywałą wartość symboliczną. Mistrzem ukrytych znaczeń jest bez wątpienia Chris Niedenthal, brytyjski fotograf polskiego pochodzenia, słynący z dokumentacji kraju za czasów PRL-u. Jedno z jego najsłynniejszych zdjęć - "Czas Apokalipsy" - łączy w sobie ciąg skojarzeń, które uczyniły z fotografii niepowtarzalny symbol Stanu Wojennego.

juxtapose
Czas Apokalipsy, 14 grudnia 1981

Fotografia Chrisa Niedenthala, wykonana dzień po wprowadzeniu stanu wojennego, stała się największym symbolem tego okresu. Zdjęcie ukazuje wojskowy transporter opancerzony stojący przed warszawskim kinem Moskwa, w którym akurat wyświetlano film F.F. Coppoli "Czas Apokalipsy".

Fotograf wiedział, że uwieczniony kadr stanie się głośnym materiałem prasowym, musiał jednak zrobić zdjęcie z ukrycia. Na szczęście znalazł otwartą klatkę schodową, z której rozpościerał się świetny widok na kino. Wykonanie zdjęcia okazało się jednak łatwiejsze, niż wysłanie go do berlińskiej redakcji "Newsweeka". Tuż przed godziną policyjną Niedenthal znalazł na dworcu niemieckiego studenta, który zgodził się zabrać kliszę do Berlina. Fotografia została opublikowana w jednym z numerów "Newsweeka" w 1981 r., stając się z czasem kanonicznym obrazem na skalę światową.


Chris Niedenthal

Ogromną wartość obrazowi fotograficznemu nadaje barthesowskie "punctum". Francuski filozof Roland Barthes w dziele Światło Obrazu. Uwagi o fotografii analizuje medium szukając odpowiedzi na pytanie, co stanowi o jego niezwykłości. Doszukuje się jej właśnie w punctum - miejscu na obrazie, które staje się dla widza niczym użądlenie, a więc wywołuje w nim silne emocje.

Punctum jakiegoś zdjęcia to przypadek, który w tym zdjęciu celuje we mnie. - Roland Barthes, "Światło Obrazu. Uwagi o fotografii"

Przypadkiem może być brudny paznokieć, mieć być nim także wzniesiona w górę, nieostra pięść, jak na fotografii Jacka Waszkiewicza.

juxtapose
Bitwa o krzyż, 2010

Katastrofa Smoleńska zamiast połączyć, podzieliła społeczeństwo. Po pierwszych, spontanicznych zgromadzeniach w geście żałoby, pod Pałacem Prezydenckim rozpętało się istne piekło.

Krzyż ustawiony przez działaczy organizacji harcerskich 15 kwietnia 2010 dla uczczenia pamięci 96 ofiar był jednym z wielu elementów niezgody. Pomiędzy przeciwnikami i zwolennikami obecności krzyża dochodziło nawet do rękoczynów. Fotografia Jacka Waszkiewicza, która zdobyła Grand Press Photo 2011, doskonale ukazuje napięcia obecne są w polskim społeczeństwie aż po dziś dzień.



Jacek Waszkiewicz, Agencja Fotograficzna Reporter

Święto Niepodległości 11 Listopada

W 1918 roku, po 123 latach zaborów, Polska uzyskała upragnioną Niepodległość. Ustawą z 23 kwietnia 1937 r. roku postanowiono, że Święto Niepodległości będzie przypadało 11 Listopada. Dlaczego akurat w tym dniu? 11 listopada 1918 r. to data rozejmu w Compiègne, pieczętującego ostateczną klęskę Niemiec.

Jak prezentuje się historia Niepodległej Polski na niezwykłych fotografiach i co się zmieniło w ciągu ostatnich 102 lat? Oto obrazy, które mówią więcej niż tysiąc słów.

Magdalena Boczarska o swojej roli w serialu "Król"

Wideo

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
12 listopada 2019, 08:10, Gość:

Trzeba być bardzo naiwnym, żeby sądzić, że dzisiaj p0lska (kraj z tektury i kartonu) jest niepodległa.

a no, trzeba pogonić PiS i KK

R
Redakcja
11 listopada 2019, 11:24, Ululul:

Galeria ciekawa. Pzzesadziliscie tylko z upamietnieniem Vogue Polska. Ani slowa o A.Malyszu, ani slowa o sukcesach reprezentacji z lat 70 i 80, ani slowa o reformie Grabskiego, jest jeszcze kilka momentow ktpre mozna upamietnic. Ale po co? Grunt ze Vogue Polska ma swoje miejsce

Dziękujemy za sugestie, materiał został rozbudowany.

G
Gość

Trzeba być bardzo naiwnym, żeby sądzić, że dzisiaj p0lska (kraj z tektury i kartonu) jest niepodległa.