Neoliberałowie mówią: sorry

Witold Głowacki
Witold Głowacki
Witold Głowacki Fot. Bartek Syta/Polskapresse
Król jest nagi. I sam się do tego przyznał. W poniedziałek. Tego samego dnia główna dotąd strategia starej Europy dotycząca walki z kryzysem została chyba ostatecznie skompromitowana. O ile w ogóle można ją było nazwać strategią, a nie jej brakiem.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy niemal oficjalnie bije się w piersi. Ma za co. W opublikowanym 3 stycznia raporcie dotyczącym głównie Grecji, Portugalii i Irlandii (dokument jest dostępny w całości tu: http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2013/wp1301.pdf) eksperci najważniejszej organizacji finansowej świata stwierdzają wprost, że program oszczędnościowy przygotowany dla pogrążonych w kryzysie krajów przyniósł skutki wręcz odwrotne do zamierzonych. Dlaczego? Bo był oparty nie tylko na błędnych prognozach, ale i mylnych fundamentalnych założeniach.

MFW wyliczył sobie prawie trzy lata temu, że zmniejszenie wydatków państwa o każde euro, spowoduje spadek PKB o 50 eurocentów. Wynikało z tego w telegraficznym skrócie, że właśnie cięcie - nawet na oślep - wszelkich pozycji kosztów, które tylko da się zmniejszyć w budżecie państwa będzie dla krajów - ofiar kryzysu najskuteczniejszą strategią ratunkową. I że przyszłe zyski będą w niej zdecydowanie przewyższać bieżące straty.

Rzeczywistość okazała się znacznie mniej przyjazna dla thatcherystów pierwszej połowy XXI wieku. Każde euro obcięte w greckim budżecie skutkowało spadkiem PKB o 1,6 euro. Czyli 3,2 razy większym niż założony przez MFW. To już nie pomyłka. To katastrofa.

Ale to nie koniec. Fundusz źle oszacował także tempo wzrostu bezrobocia oraz spadku popytu wewnętrznego i konsumpcji - w tej chwili głównych obok oczywiście długu przyczyn tragicznej sytuacji Grecji (bezrobocie osiągnęło tam już 25 proc,). Wreszcie - pomoc finansowa udzielona przez Unię i MFW była za niska.

Tego raportu nie stworzyli mistrzowie alterglobalistycznej prowokacji, Yes Meni - choć wygląda on trochę jakby wyszedł właśnie spod ich rąk. Podpisali się pod nim za to główny ekonomista MFW Olivier Blanchard i młody ale bardzo już uznany specjalista od wschodzących rynków Daniel Leigh. Raport nie jest wprawdzie oficjalnym stanowiskiem MFW, raczej dokumentem badawczym, rekomendacyjnym, wystarczył jednak do wywołania burzy w najpoważniejszych mediach świata.

Za jej sprawą Grecy, Irlandczycy i Portugalczycy usłyszeli w tej chwili od ekspertów MFW dwa uzupełniające się komunikaty. Po pierwsze ich rola królików eksperymentalnych w kryzysowej farmakologii Europy przyniosła efekty - dzięki ich poświęceniu wiadomo już, że "austerity" sama w sobie nie jest panaceum. Po drugie - stan królików jest już agonalny, a na razie brak chyba pomysłu i środków na to, jak je ratować. Coś jak: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą.

Jak na trzy lata walki z kryzysem przerażająco marny to bilans. Ale to się chyba musiało tak skończyć, skoro zawierzono myśleniu spod znaku wolnorynkowego prostactwa i neoliberalnych sloganów. Przy tym zaś anachronicznemu, bo brzmiącemu tak, jakby wciąż trwały wczesne lata 80 a o losach Zachodu decydowali Reagan z Thatcher.

Czyja to właściwie wina? W nieoficjalnych wypowiedziach oficjele MFW wskazują palcem na Angelę Merkel i Niemcy. To właśnie niemieckie naciski na jak najszybsze wprowadzenie oszczędności miały być główną przyczyną niedoszacowania ich skutków. To zdecydowanie zbyt proste wyjaśnienie. Bałbym się raczej innego - że w państwowych i międzynarodowych strukturach finansowych Zachodu pracują dziś już tylko ci, którzy nie nadążają na tyle za zmianami w świecie, by załapać się do Goldman Sachs czy Morgan Stanley i naprawdę pociągać za sznurki. Bo chyba tylko skrajną niekompetencją można tłumaczyć tak potężne w skutkach błędy.

Witold Głowacki, twitter: @WitoldGlowacki

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

A
Administrator
To jest wątek dotyczący artykułu Neoliberałowie mówią: sorry
a
aa
Ale niezłą kaskę za te prognozy i opracowanie strategii wzięli...
Dodaj ogłoszenie