Literacki Nobel dla Francuza Le Clézio

Marek Świrkowicz
Jean-Marie Le Clezio
Jean-Marie Le Clezio REUTERS
Nie Philip Roth, nie Amos Oz, ale mało znany nad Wisłą Francuz Jean-Marie Gustave Le Clézio odbierze 10 grudnia w Sztokholmie budzący błysk w oku każdego literata złoty medal z wizerunkiem Alfreda Nobla i czek na 10 mln koron.

Wczoraj punktualnie o 13 nobliwi członkowie Akademii Szwedzkiej właśnie jemu przyznali najbardziej prestiżowe z literackich trofeów. Werdykt słynących z kontrowersyjnych decyzji akademików nie był jednak aż takim zaskoczeniem, jakim mógłby się wydawać w słabo obeznanej ze spuścizną pisarza Polsce.

W rodzinnej Francji 68-letni Jean-Marie Gustave Le Clézio jest literacką gwiazdą. Teraz pora na podbój reszty świata

Zaledwie dzień wcześniej nazwisko Le Clézio znalazło się bowiem na czele listy faworytów publikowanej co roku przez prestiżowy szwedzki dziennik "Dagens Nyheter". O twórczości Francuza z uznaniem wspominali m.in. Michel Foucault i Gilles Deleuze, spory fragment w swoim "Dzienniku" z 1966 r. poświęcił mu Witold Gombrowicz, a w przeprowadzonej parę lat temu ankiecie francuskiego magazynu literackiego "Lire" aż 15 proc. czytelników właśnie jego uznało za najwybitniejszego żyjącego twórcę, który pisze po francusku.

Urodzony w 1940 r. w Nicei Le Clézio, który już za swoją pierwszą książkę "Protokół" z 1963 r. zgarnął prestiżową nagrodę Prix Renaudot, ma dziś na swym literackim koncie ponad 30 cenionych pozycji - oprócz powieści także zbiory opowiadań, eseje, a nawet książeczki dla dzieci.

W naszym kraju ukazały się dotychczas trzy jego dzieła: obok błyskotliwego debiutu (brawurowo przetłumaczonego przez Annę Tatarkiewicz) także poruszająca "Pustynia" i autobiograficzna, osadzona w realiach afrykańskich (gdzie pisarz spędził sporą część dzieciństwa) "Onitsza".

W uzasadnieniu swego wyboru szwedzcy akademicy podkreślili, że tegoroczny zwycięzca noblowskiej gonitwy jest przede wszystkim "autorem otwierającym nowe perspektywy poetyckich podróży i zmysłowych uniesień, badaczem człowieczeństwa w oderwaniu od uwarunkowań cywilizacyjnych".
Choć na początku swojej pisarskiej drogi nicejski wirtuoz słowa ponad wszystko stawiał eksperymenty z formą i językiem, w połowie lat 70. radykalnie zmienił styl. Pod wpływem podróży do Meksyku i Panamy zwrócił się w stronę nowej wielkiej fascynacji: egzotyki i wielokulturowości, ze szczególnym wskazaniem na mitologię rdzennych mieszkańców Mezoameryki, której zgłębianiu i tłumaczeniu oddaje się z pasją do dziś.

Właśnie barwne indiańskie opowieści leżą u podstaw najnowszego prozatorskiego kąska z kuchni Le Clézio "Urania", który (zbieg okoliczności?) już w najbliższy czwartek trafi do polskich księgarń. Zachęcamy szerokie grono pożeraczy ksiąg do sprawdzenia, czy akademicy trafili w sedno.

Wielcy przegrani noblowskiej bitwy

Claudio Magris

Włoski mistrz erudycyjnej gawędy już od dwóch lat prowadzi w typowaniach bukmacherów. Jak na razie - bez skutku.

Philip Roth

Autor "Kompleksu Portnoya" to jeden z regularnych noblowskich pewniaków. I wciąż nie traci nadziei na zwycięstwo.

Amos Oz
Najwybitniejszy żyjący pisarz izraelski zdaniem całej armii krytyków zasłużył na Nobla bardziej niż ktokolwiek inny.

Adonis
W tym roku w notowaniach bukmacherskich syryjski poeta plasował się tuż za Magrisem. Obstawiany tym chętniej, że od triumfu Wisławy Szymborskiej w 1996 r. nie dostał Nobla żaden specjalista od mowy wiązanej.

Haruki Murakami

Japoński gwiazdor jest nowy w tym towarzystwie, ale już dobił do głównych faworytów. I pewnie tak łatwo nie odpuści.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie