Jak wybrać najlepszy dla nas rodzaj produktów finansowych? Krótki poradnik

Mariola Rybaczyk
Wybór sposobu oszczędzania może zaważyć na losie rodziny
Wybór sposobu oszczędzania może zaważyć na losie rodziny GAZETA WROCLAWSKA MARCIN OLIVA SOTO / POLSKAPRESSE
W co inwestować, jakie instrumenty wybrać, jak skonstruować swój portfel inwestycyjny - przed tymi pytaniami staje wiele osób zaczynających oszczędzanie na emeryturę. Postaramy się pomóc w poszukiwaniu najlepszej w każdym konkretnym przypadku odpowiedzi na nie.

Na rynku istnieje wiele różnych form pomnażania oszczędności. Przeciętnemu Kowalskiemu czasem trudno się zdecydować: reklamy zachęcają do wykupu jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, nawołują do zakładania indywidualnych kont emerytalnych, wykupu ubezpieczeń na życie połączonych z funduszami inwestycyjnymi, uczestnictwa w programach systematycznego oszczędzania itp. Firmy oferujące te produkty mają na dodatek wiele wariantów każdej z tych propozycji - tak by można było dopasować je do oczekiwań klienta - zarówno do spodziewanego potencjalnego zysku, jak i akceptowalnego poziomu ryzyka inwestycyjnego.

Czytaj też:Twoje pieniądze powinny pracować. Musisz im tylko na to pozwolić

Możemy sami zarządzać swoim majątkiem, samodzielnie inwestować na lokatach, na giełdzie, w nieruchomości itp. Możemy też powierzyć swoje pieniądze specjalistom, inwestując je np. w różnego rodzaju fundusze inwestycyjne, programy systematycznego oszczędzania, produkty łączące oszczędzanie z ubezpieczeniem itp. Pamiętajmy przy tym, że inwestując w jakiś produkt, trzeba mieć świadomość, na czym on polega. Nie każdy produkt nadaje się dla każdego inwestora.

Częstym błędem jest zbyt agresywne inwestowanie. Doradcy finansowi radzą: jeżeli dopiero rozpoczynamy przygodę z funduszami, to najlepiej wchodzić w ten typ inwestycji powoli, stopniowo: najpierw zainwestować w fundusze bezpieczne, sprawdzić ich działanie, w kolejnym etapie wtajemniczenia rozważyć inwestycje o wyższym poziomie ryzyka. I jednocześnie cały czas dywersyfikować portfel, pamiętając o starej zasadzie: nie należy wkładać wszystkich jajek do jednego koszyka. Bezpieczniej jest podzielić oszczędności tak, by w portfelu znalazły się inwestycje o różnym poziomie ryzyka.

Czytaj też:Oszczędzaj na swoją emeryturę. Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej, ale nigdy nie jest za późno

Częstym błędem jest też kierowanie się wyłącznie przeszłymi zyskami. - Zauważamy, że wiele osób, słysząc, że ktoś zarobił w ciągu roku 30-40 proc. na jakimś produkcie, podejmuje decyzję "więc i ja kupuję" - opowiada przedstawiciel jednego z funduszy. Tymczasem należy być w takich przypadkach niezwykle ostrożnym: jeżeli jakiś segment rynku w przeszłości dawał wysokie zwroty, to nie daje to gwarancji, że będzie dawał je w przyszłości. Może być tak, że czas świetności danego rodzaju inwestycji dobiega końca. Owczy pęd może nas zaprowadzić na manowce.

Instytucje finansowe coraz częściej oferują swoim klientom gotowe instrumenty, które - z jednej strony - zawierają w sobie elementy ryzyka i niosą możliwość oszczędzania, a z drugiej strony - chronią, częściowo lub całkowicie, inwestowany kapitał.

Czytaj też:Sposoby na oszczędzanie pieniędzy bez wyrzeczeń

Są wśród nich programy systematycznego oszczędzania, różnego rodzaju portfele inwestycyjne czy też produkty łączące inwestycje w fundusze kapitałowe z ubezpieczeniami na życie. Na przykład Pioneer Pekao TFI SA proponuje Program Systematycznego Oszczędzania "Moja Perspektywa". Innowacyjny charakter programu polega na tym, że profil portfela dostosowywany jest do okresu trwania inwestycji. W początkowym okresie największy udział w portfelu mają subfundusze o największym potencjale wzrostu, ale w kolejnych latach ich udział maleje na rzecz inwestycji w subfundusze obarczone niższym ryzykiem.

Poniżej przedstawiamy kilka wybranych, często oferowanych możliwości inwestowania oraz opisujemy, jakie niosą ze sobą ryzyko inwestycyjne.

Na kolejnych stronach - krótki przegląd podstawowych narzędzi finansowych

Lokaty bankowe

Lokata bankowa to odpowiednie narzędzie do oszczędzania w stosunkowo krótkim okresie. Polecana jest też osobom preferującym inwestycje o niskim poziomie ryzyka.

* Zaletą jest pewne, z góry określone oprocentowanie. Nie zawsze jest ono na tyle wysokie, by można było wygrać z inflacją. Tak było np. w z większością lokat, których termin zapadalności kończył się w ostatnich miesiącach.

Czytaj też:Twoje pieniądze powinny pracować. Musisz im tylko na to pozwolić

* Zaletą lokat jest też wysokie bezpieczeństwo: nawet gdyby bank upadł, odzyskamy zainwestowane środki wraz z odsetkami. Wypłaci je Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

* Podstawową wadą jest konieczność deklarowania okresu oszczędzania. - Jeżeli zrezygnujemy przed terminem zakończenia umowy, utracimy zysk z odsetek, chyba że jest to tzw. lokata progresywna, gdzie oprocentowanie jest tym wyższe, im dłużej środki leżały na lokacie - mówi Michał Sadrak z Open Finance. Dlatego eksperci radzą, by zakładać nie jedną lokatę, ale kilka - najlepiej na różne okresy. Gdy potrzebna nam będzie niespodziewanie gotówka, możemy ratować się, likwidując jedną lub kilka lokat, nie tracąc odsetek od pozostałych.

Czytaj też:Sposoby na oszczędzanie pieniędzy bez wyrzeczeń

Lokaty to pewność tego, że nie stracimy, ale niewiele zyskamy

* Standardowo banki proponują założenie lokaty na miesiąc, dwa, trzy, pół roku, na rok albo na dwa lata. Rzadkością są oferty na dłuższe okresy, np. na pięć lat. Inną możliwością są lokaty progresywne - oprocentowanie zależy od czasu inwestycji.

* Dużą popularnością cieszą się w ostatnich latach lokaty jednodniowe. A to dlatego, że dawały wyższe oprocentowanie niż tradycyjne lokaty, gdyż pozwalały omijać podatek od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki).

* Zanim założysz lokatę, sprawdź oferty w różnych bankach. Porównaj wysokość oprocentowania, zwróć uwagę, czy jest ono stałe, czy też zmienia się w czasie, sprawdź, jakie konsekwencje poniesiesz w przypadku przedwczesnego zerwania umowy.

Lokaty strukturyzowane

Produkty strukturyzowane są alternatywą dla tradycyjnych depozytów terminowych. Część składki pracuje jak zwykła lokata, część inwestowana jest w rozmaite instrumenty pochodne. Struktury opierane są na coraz bardziej wyrafinowanych instrumentach finansowych, często nawet na kilkudziesięciu tzw. aktywach bazowych.

Czytaj też:Oszczędzaj na swoją emeryturę. Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej, ale nigdy nie jest za późno

* Struktury mają zapewniać ochronę zainwestowanych środków przed stratami i umożliwić uzyskanie stóp zwrotu wyższych niż na tradycyjnych depozytach terminowych. Odbywa się to jednak kosztem nieco większego ryzyka.

* Wadą jest duża niepewność uzyskania zysków. Ich wypłata jest uzależniona od spełnienia określonego scenariusza, np. osiągnięcia założonego wzrostu indeksu giełdowego w określonym czasie. Jeżeli założony scenariusz się nie spełni - nie ma zysków. Ryzyko może być jednak ograniczane przez gwarancję zwrotu wpłaconego kapitału, co oznacza, że w najgorszym razie z danej inwestycji wyciągniemy to, co zainwestowaliśmy, albo kwotę minimalnie mniejszą.

Nieco bardziej zyskowna, ale też ryzykowna opcja

* Z 213 struktur, kończących się w pierwszym półroczu 2011 roku, które udało się zebrać w raporcie firmie Open Finance, zysk przyniosło 140 (czyli średnio dwie z trzech). W 2010 roku sukcesem zakończyła się tylko co druga ze struktur.

Czytaj też:Twoje pieniądze powinny pracować. Musisz im tylko na to pozwolić

* W przypadku struktur możliwe jest zarabianie zarówno podczas trendów wzrostowych, jak i spadkowych - wszystko zależy od instrumentu, na jakim je oparto.

* Struktury w formie polis dają też korzyści podatkowe. Chociaż mają charakter inwestycyjny, to dzięki temu, że oferowane są w formie ubezpieczenia, unika się konieczności zapłaty podatku od dochodów kapitałowych. Kolejną ważną zaletą jest też możliwość wskazania dowolnych osób uposażonych, co pozwala im uniknąć postępowania spadkowego.

Plany oszczędnościowe

Plany oszczędnościowe to propozycja dla osób, które mają trudności z systematycznym oszczędzaniem w dłuższym okresie, ale też dla tych, którzy nie lubią poświęcać dużo czasu na sprawdzanie stanu swojego portfela i wolą zaufać specjalistom. To również rozwiązanie polecane osobom, które nie dysponują dużymi środkami na inwestycje, a chcą zdywersyfikować swój portfel.

* Oferują je fundusze, firmy ubezpieczeniowe, a także banki.

Czytaj też:Twoje pieniądze powinny pracować. Musisz im tylko na to pozwolić

* Plany oszczędnościowe mobilizują do systematycznego oszczędzania. W umowach instytucje finansowe zobowiązują klientów do regularnych wpłat przez określony czas. Składki zazwyczaj muszą być uiszczane co miesiąc lub raz na kwartał w wysokości nie niższej niż zadeklarowana. Nie ma za to przeciwwskazań, by była wpłacana wyższa kwota. W razie niedotrzymania narzuconych warunków, klient musi np. liczyć się z koniecznością uiszczenia określonej kwoty za rezygnację z umowy.

Czytaj też:Sposoby na oszczędzanie pieniędzy bez wyrzeczeń

Zysk i pomoc w systematycznym oszczędzaniu

* Plany dają możliwość czerpania zysków z inwestycji w fundusze, akcje, obligacje, instrumenty rynku pieniężnego i inne nawet tym osobom, które nie dysponują dużymi oszczędnościami.

* Są wygodne. Zarządzaniem pieniędzmi i inwestowaniem zajmują się fachowcy. Klient tylko określa kształt portfela i procentowy udział poszczególnych części składowych lub korzysta z gotowych rozwiązań.

Czytaj też:Oszczędzaj na swoją emeryturę. Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej, ale nigdy nie jest za późno

* Wadą są kary, jakie musimy ponieść w przypadku zerwania umowy.

* Bardzo ważne jest odpowiednie dobranie wysokości składki do swoich możliwości. - Nie może być zbyt bolesna dla domowego budżetu, tak by nie było problemu z jej systematycznym opłacaniem - radzi Jarosław Sadowski, analityk firmy Expander - Niezależny Doradca Finansowy. - Lepiej zadeklarować niższą kwotę regularnych wpłat i ewentualnie dopłacać finansowe nadwyżki, niż zadeklarować zbyt wysoką stałą ratę - radzi Sadowski.

Fundusze inwestycyjne

Fundusze inwestycyjne są alternatywą dla inwestycji w akcje, obligacje czy inne instrumenty finansowe: dają możliwość uzyskania ponadprzeciętnych zysków osobom, które nie posiadają wiedzy, doświadczenia albo czasu na samodzielne inwestowanie.

* Pieniądze są lokowane w różne instrumenty rynku finansowego, m.in. w akcje, w papiery wartościowe, waluty czy nieruchomości. Dzięki temu inwestorzy mają szanse na zyski wyższe od najkorzystniejszych odsetek od lokat bankowych.

Czytaj też:Twoje pieniądze powinny pracować. Musisz im tylko na to pozwolić

* Oferta funduszy jest bardzo szeroka. Obejmuje instrumenty o wysokim poziomie bezpieczeństwa, jak i bardziej ryzykowne, ale dające możliwość osiągnięcia wyższych zysków.

* Do funduszy bezpiecznych zaliczane są fundusze rynku pieniężnego - obracają wyłącznie papierami uznawanymi za bezpieczne, a więc bonami skarbowymi i obligacjami. Zapewnia to co prawda niewysokie zyski, ale niemal pewne. Rentowność jest porównywalna z oprocentowaniem większości lokat terminowych i zdecydowanie atrakcyjniejsza niż oprocentowanie rachunków bieżących. Nieco większe ryzyko, ale też większy potencjalny zysk niosą ze sobą fundusze obligacji.

Czytaj też:Sposoby na oszczędzanie pieniędzy bez wyrzeczeń

Zyski ze wszystkich rynków świata bez wychodzenia z domu

* Na średnim szczeblu ryzyka plasują się fundusze stabilnego wzrostu (oparte głównie na dłużnych papierach wartościowych, w małym stopniu na akcjach giełdowych) i zrównoważone (w połowie inwestycje w akcje, w połowie w papiery dłużne). Najbardziej ryzykowne są fundusze, których portfele składają się z akcji spółek giełdowych. Na nich można zarobić najwięcej, ale też najwięcej stracić w razie niekorzystnego rozwoju sytuacji.

Czytaj też:Oszczędzaj na swoją emeryturę. Im wcześniej zaczniesz, tym lepiej, ale nigdy nie jest za późno

* Wadą jest to, że nie wiemy, czy i jaki osiągniemy zysk, w przeciwieństwie np. do lokaty i konta oszczędnościowego.

* Podatek dochodowy jest naliczany i pobierany tylko w momencie wycofania środków z funduszu. To ważne dla osób oszczędzających w dłuższym okresie: przez lata pracuje cała kwota, niepomniejszona przez fiskusa.

Co dziesiąty Polak kupuje podróbki

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

i
iga

JA nawet jak bym poczytała to i tak mało by z tego wyszło, bo te wszystkie wykresy nie są dla mnie. Ja inwestuję przy pomocy opena i jak dotąd bardzo dobrze na tym wychodzę.

Z
Zyga

Trudna sprawa nie każdy ma taka wiedzę. Nie każdy kończył ekonomię i ma czas na siedzenie i czytanie gdzie i w co warto inwestować.

Dodaj ogłoszenie