Gwiazdowski: Emerytury będą groszowe. Oszczędzajmy i ubezpieczajmy się

Redakcja
- Politycy powinni Polakom powiedzieć: Od państwa dostaniecie nędzne grosze - za dużo, żeby umrzeć, za mało, żeby żyć. Oszczędzajcie. Ubezpieczajcie się. Niestety opozycja prawdopodobnie powie, że wystarczy na nią zagłosować w kolejnych wyborach i problemy zostaną rozwiązane. A to jest nieprawda; z próżnego i Salomon nie naleje - mówi ekonomista Robert Gwiazdowski w rozmowie z Agatonem Kozińskim

Na emeryturę będę mógł przejść za 30 lat. Na jak wysokie świadczenia będę mógł liczyć według Pana?
A bo ja wiem? Nasze emerytury będą zależały od trzech czynników: wysokości dochodu narodowego wówczas, gdy będziemy na emeryturach; proporcji między pokoleniem czynnym zawodowo a emerytami; oraz od tego jak ów dochód narodowy zostanie podzielony między pokolenie czynne zawodowo, wypracowujące ów dochód i emerytów. Z kolei wysokość dochodu narodowego zależała będzie od czynnika demograficznego (jak dużo ludzi będzie pracowało), technologicznego (jaka będzie wydajność ich pracy), ekonomicznego (jak ich praca będzie opodatkowana) i prawno-instytucjonalnego (jakie będą bariery biurokratyczne utrudniające im wykonywanie pracy).

Jak te proporcje będą się rozkładały? Prognozy są mało optymistyczne.
Już wiemy, że kiepsko. Cykle pokoleniowe się nie zmieniają w trakcie życia jednego pokolenia, tylko ewentualnie z pokolenia na pokolenie. Jeśli dzisiejsza młodzież z pokolenia wyżu demograficznego lat 80. nie będzie tak pracowita, jak byli ich rodzice, i nie zrobi tyle samo dzieci, to jej perspektywy, gdy sama przejdzie na emeryturę, będą fatalne.

Ma sens podnoszenie wieku emerytalnego do 67 lat?
Ma. Nie można nie pracować jedynie przez pół życia. Przez pierwszą ćwierć utrzymują nas rodzice, a przez ostatnią ćwierć - dzieci. Problem polega tylko na tym, że tych dzieci nie robimy wystarczająco dużo. Więc musimy dłużej pracować. I niebawem może się okazać, że 67 lat to też za mało. Premier Szwecji wspomniał, że może musi to być nawet wiek 75 lat!

Czemu rząd zdecydował się na tak niewielką podwyżkę? I tak płaci za to cenę polityczną, w sondażach traci wyraźnie. Może więc powinien pójść na całość?
A o to proszę pytać rząd, a dokładniej jego służby PR-owskie, prawie tak samo ważne jak służby specjalne.

Rząd uzasadnia, że podniesienie wieku emerytalnego zagwarantuje nam wyższe świadczenia. Mamy podstawy, by wierzyć w te zapewnienia?
Wyższe od czego? Niż gdybyśmy pracowali krócej? Pewnie tak. Ale w tym wypadku "wyższe" nie oznacza wyższe niż obecnie, tylko nie tak niskie, jak wówczas gdy wiek emerytalny nie zostanie podwyższony.

Czytaj też:
* Prof. Góra: Wiek emerytalny wzrośnie i do 80 lat. Na dobrobyt trzeba zapracować
* Tusk ws. emerytur: Czasami trzeba podjąć decyzję wbrew ludzkim oczekiwaniom
* KE zachęca do wydłużenia pracy i ograniczenia wcześniejszych emerytur. Bo populacja się starzeje

W poprzedniej kadencji rządu minister Jolanta Fedak proponowała, by wysokość emerytury powiązać z długością pracy - tak, by nie opłacało się przechodzić na emeryturę zbyt wcześnie. To był dobry pomysł?
Wysokość emerytury należy powiązać z wysokością dochodu narodowego, a nie stażem pracy. Najlepsza jest emerytura obywatelska: każdemu tyle samo po ukończeniu określonego wieku, żeby starczyło na przeżycie. O resztę proszę się troszczyć samemu - ubezpieczyć się, oszczędzać.

Koncepcja emerytury obywatelskiej znana jest od dawna. O jakie rafy ona się rozbija, skoro nawet o niej nie ma dyskusji?
Mówi o niej coraz głośniej PSL i zaczął ostatnio mówić nawet PiS. Pewnie z powodów czysto politycznych, ale akurat to jest bardzo dobry pomysł. Jak powiada jedno z popularnych praw Murphy'ego, ludzie postępują rozsądnie dopiero wówczas, gdy wszystkie inne możliwości zawiodą. Niestety, skoro PiS poparł ten pomysł, to na pewno Platforma będzie przeciwko.

Skoro i tak z ZUS byśmy dostawali niezbędne minimum, to moment rozpoczęcia wypłaty określać cezurą wieku? Nie wystarczy określić liczby lat, które należy przepracować do uzyskania prawa do świadczeń?
Bo łatwiej - a więc i taniej - sprawdzić, czy ktoś już skończył 67 lat, czy pracował, na przykład przez 45 lat.

Jak Pan ocenia pomysły PSL, by powiązać wiek emerytalny kobiet z liczbą dzieci, które one urodziły?
Wie pan, co to jest dom starców? To zemsta dzieci za przedszkole. Właśnie dlatego to jest bardzo dobry pomysł, żeby kobiety za każe urodzone dziecko mogły wcześniej pójść na emeryturę. Ale to się sprawdzi tylko w systemie emerytury obywatelskiej. Kobieta dostawałaby taką samą emeryturę jak mężczyzna, tylko trochę wcześniej. W systemie kapitałowym kobiety straciłyby za dużo na takim rozwiązaniu.

Regularnie rząd wraca do emerytur, twierdząc, że zmiany w systemie ich wypłacania są niezbędne. Rok temu reformowaliśmy OFE, teraz czas przechodzenia na emeryturę. Czy te zmiany to neverending story, czy uda się wypracować wydajny system emerytalny?
Systemy emerytalne to ważna przyczyna zapaści finansowej współczesnej Europy. Ich finansowanie generuje coraz wyższy dług publiczny. A już nie ma chętnych do dalszego pożyczania, żeby rządy miały za co wypłacać emerytury. Na razie mamy jednak tylko przedsmak prawdziwych problemów, które nas czekają na kilkanaście lat.

Czytaj też:
* Prof. Góra: Wiek emerytalny wzrośnie i do 80 lat. Na dobrobyt trzeba zapracować
* Tusk ws. emerytur: Czasami trzeba podjąć decyzję wbrew ludzkim oczekiwaniom
* KE zachęca do wydłużenia pracy i ograniczenia wcześniejszych emerytur. Bo populacja się starzeje

A co nas, według Pana, wtedy czeka? Grozi nam całkowite bankructwo systemu emerytalnego?
Bankructwo systemu emerytalnego musiałoby się wiązać z bankructwem państwa. Do niedawna było to niewyobrażalne. Ale przykład Grecji przesunie granice naszej wyobraźni.

Czy jakieś państwo na świecie stworzyło, według Pana, skuteczny system emerytalny? Przykłady, w jakich krajach warto podglądać?
Najbliższa, może nie ideału, ale funkcjonalnego optimum jest chyba Kanada.

Dlaczego? Na czym polega wyjątkowość kanadyjskiego systemu?
W Kanadzie powszechnym systemem emerytalnym objęte są wszystkie osoby spełniające kryterium zamieszkania. System finansowany jest w całości z budżetu. Prawo do emerytury przysługuje każdemu, kto ukończy 65 lat oraz wykaże minimum 10 lat pobytu w Kanadzie. Skomplikowany jest jednak sposób obliczania. Powszechna emerytura wynosi 1/40 maksymalnej emerytury w danym roku za każdy rok pobytu w Kanadzie po ukończeniu 18. roku życia. W 2011 r. maksymalna miesięczna emerytura wynosiła 576 dol. kanadyjskich, a średnia wypłacana emerytura 301,64 tamtejszych zielonych.

A może rząd zwyczajnie powinien ogłosić, że Polacy nie mają co liczyć na emerytury w przyszłości, gdyż państwa nie będzie na nie stać?
Nie tylko rząd, ale wszyscy politycy powinni Polakom powiedzieć: Od państwa dostaniecie nędzne grosze - za dużo, żeby umrzeć, za mało, żeby żyć. Oszczędzajcie. Ubezpieczajcie się. Niestety opozycja prawdopodobnie powie, że wystarczy na nią zagłosować w kolejnych wyborach i problemy zostaną rozwiązane. A to jest nieprawda - z próżnego i Salomon nie naleje.

Opozycja chce referendum w sprawie wieku emerytalnego, Solidarność zapowiada protesty przeciwko jego podnoszeniu. Myśli Pan, że reforma emerytalna pogrzebie rząd Donalda Tuska?
Nie znam się na polityce. Ale wiem, że gdyby zapytać się Greków, czy zgadzają się na podwyższenie wieku emerytalnego i obniżenie świadczeń emerytalnych, toby się nie zgodzili. Ale nie mają dziś już wiele do powiedzenia, bo rząd po prostu nie ma pieniędzy.

Czytaj też:
* Prof. Góra: Wiek emerytalny wzrośnie i do 80 lat. Na dobrobyt trzeba zapracować
* Tusk ws. emerytur: Czasami trzeba podjąć decyzję wbrew ludzkim oczekiwaniom
* KE zachęca do wydłużenia pracy i ograniczenia wcześniejszych emerytur. Bo populacja się starzeje

Wideo

Komentarze 8

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

x
x
bk.
G
Gabriel
Cała dyskusja o emeryturach spowoduje duże zmiany w budżetach domowych. Ludzie na prawdę zaczną oszczędzać bo nie
mają innego wyjścia. Mogą to być duże przeobrażenia w obrocie
złotówką. Skala może być pomimo wszystko duża.
P
POparzony
I tak ma większość POlicjantów, wojskowych i żon górników.

Ty emerycie z ZUS będziesz pracował minimum 42 lata i na emeryturze, jeśli dożyjesz, będziesz ile lat?
Dla faceta takiego jak Agent Tomek w 79 roku życia tylko 12 lat.

Głosujcie na PO - ona was wszystkich w.....
P
POparzony
Jakimś zasranym dekretem, tak jak ukradł składki emerytalne do OFE?
Przecież (nie)rząd i Tusk nie respektują żadnych umów społecznych.
Gdzie znajdziecie frajerów, którzy uwierzą TUskowi POdnosi POdatki?

I do tego TUsk POdnosi POdatki gwarantuje utrzymanie przez 15 lat przywilejów emerytalnych dla mundurowych!
TUsk POdnosi POdatki gwarantuje mundurowym utrzymanie tzw. "praw nabytych" do wcześniejszych, uprzywilejowanych emerytur dla pijanych POlicjantów, wojskowych i żon górników. Będą mieli 15 lat, aby je przywrócić nowym - bo teraz odchodzą po 15 latach.

Ty przyszły emerycie z ZUS nie masz praw nabytych, najpierw TUSK ukradł twoje składki emerytalne do OFE, a teraz każe ci umierać przed terminem pierwszej emerytury podnosząc wiek do 67 lat.

Żadna z ZUS-owskich emerytur nie przekroczy magicznej granicy - emerytury 15 letniej agenta Tomka (34lata i 4 tysiące emerytury). Na utrzymanie emeryta Agenta Tomka potrzebne są 2 miliony złotych.

2 miliony złotych to życie ilu emerytów z ZUS?
Z
Zofia Banasik
A może napisze pan panie Gwiazdowski o tych młodych którzy od lat nie mogą znależć stałej pracy by zarobić sobie na jakąś ,choćby głodową emeryturę.Mój kuzyn ukończył studia w roku 2001 a dopiero w ntym roku udało mu się zdobyć stałą pracę,z której odkłada na emeryturę.Do tej pory pracował albo na umowę zlecenie albo na czarno.Proszę o mądrą wypowiedż co pan myśli o tych młodych bezrobotnych.
d
danuta
robert gwiazdowski - doradztwo
G
Gabriel
Prognozy ciekawe, ale tak naprawdę co będzie za 30 lat tego nikt nie wie i nie jest nawet w przybliżeniu nie jest w stanie przewidzieć.
Jaki będzie owoc globalizacji ? Jakie jeszcze mogą zdarzyć się rewolucje ? Należy też brać pod uwagę, że społeczeństwem nie będą rządzić kompletne miernoty, które nie będą dostrzegać
ewentualnego zagrożenia.
a
aurbanski
Miller z lewicą aparatczyków robi hucpe z żadaniem referendum na temat podwyżaszenia wieku emerytalnego. - Problemem jest to, że Polak skutkiem rządów liberalnych to nadal tania jak barszcz siła robocza dla gospodarki europejskiej. Nie pomaga wzrost gospodarczy, wyższa wydajnośc pracy. Przy zaniżanym jak sądzę celowo kursie złotego - nawet po 80 latach stażu pracy nie wyżyjecie z polskiej emerytury.
Dodaj ogłoszenie