Film "Piłsudski" w kinach. Nałęcz: To był żywy człowiek, z...

    Film "Piłsudski" w kinach. Nałęcz: To był żywy człowiek, z wadami. Cztery kobiety odcisnęły piętno na jego życiu, najbardziej kochał córki

    Anita Czupryn

    Polska

    Aktualizacja:

    Polska

    Tomasz Nałęcz - historyk, publicysta, polityk. Doktor habilitowany nauk humanistycznych, jest profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. Urodził

    Tomasz Nałęcz - historyk, publicysta, polityk. Doktor habilitowany nauk humanistycznych, jest profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. Urodził się 28 października 1949 roku w Gostyninie. Był posłem na Sejm oraz wicemarszałkiem. W latach 2010-2015 sprawował urząd doradcy prezydenta Komorowskiego. ©fot. Bartek Syta

    Nie ulega dla mnie wątpliwości, że jeżeli marszałek Józef Piłsudski w Krypcie Srebrnych Dzwonów słyszy wystąpienia Kaczyńskiego, który mówi Dmowskim, to się ze złości w grobie przewraca - prof. Tomasz Nałęcz mówi o Józefie Piłsudskim i jego znaczeniu w dzisiejszej polityce.
    Tomasz Nałęcz - historyk, publicysta, polityk. Doktor habilitowany nauk humanistycznych, jest profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. Urodził

    Tomasz Nałęcz - historyk, publicysta, polityk. Doktor habilitowany nauk humanistycznych, jest profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. Urodził się 28 października 1949 roku w Gostyninie. Był posłem na Sejm oraz wicemarszałkiem. W latach 2010-2015 sprawował urząd doradcy prezydenta Komorowskiego. ©fot. Bartek Syta

    Do kin wchodzi dziś film „Piłsudski”, a w przyszłym tygodniu - „Legiony”. Spodziewa się pan, że dzięki tym ekranizacjom dowie się o Piłsudskim czegoś, czego nie wiedział?
    Sądzę, że to, co może być dla mnie nowością w tych filmach, to element beletrystyczny, wymyślony; nie historyczny. Zresztą film „Piłsudski” udało mi się już zobaczyć na wewnętrznym pokazie.

    Józef Piłsudski, którego zna pan jako historyk i Piłsudski grany przez Borysa Szyca to ta sama postać, czy zupełnie inne osoby?
    Przyznać muszę, że Piłsudski, którego zobaczyłem w filmie Michała Rosy, w obsadzie Borysa Szyca bardzo odpowiada temu Piłsudskiemu, którego znam z wieloletnich studiów nad biografią tej postaci.
    Praktycznie przez całe moje dorosłe życie badam biografię Józefa Piłsudskiego i różne etapy jego życia. Film „Piłsudski” jest bardzo poważnym wyzwaniem, ponieważ przedstawia bodajże najtrudniejszy etap aktywności politycznej marszałka. Czyli etap, kiedy był on socjalistą. To był najbardziej zakłamany okres życia Piłsudskiego. Zakłamywali go sami piłsudczycy w okresie międzywojennym.



    Jego żołnierze? Zwolennicy i współpracownicy?
    Tak jest. Sam Piłsudski mówił o tym okresie różne rzeczy. Potem bardzo daleko odszedł od tych socjalistycznych ideałów. Stał się przeciwnikiem PPS; wsadzał swoich dawnych towarzyszy do więzienia, choć akurat nie tych, z którymi związał go życiorys. Oczywiście jeszcze bardziej zakłamany obraz całej biografii Piłsudskiego, ale zwłaszcza tego socjalistycznego etapu, funkcjonował potem w PRL-u. Po 1989 roku, poza kilkoma ekranizacjami, które nie przebiły się szerzej do opinii publicznej, nie było filmu, który by dotarł do masowej wyobraźni.

    Najnowszy „Piłsudski” przebije się i dotrze do masowej wyobraźni?
    Wydaje mi się, że ma taką szansę. Nie chcę się wypowiadać o artystycznym wymiarze tego filmu, ale okiem laika stwierdzam, że został nowocześnie zrobiony. Historykom się spodoba z powodu ogromnego poszanowania historii. Są w nim bardzo dobrze napisane dialogi, znakomita jest dramaturgia…
    Jak się bierze władzę siłą i całą władzę chce się skupić w swoim ręku, to już nie można być otwartym demokratą
    … i świetna gra Borysa Szyca?
    Akurat, jeśli o to chodzi, to najtrudniej jest mi odpowiedzieć kompetentnie. Ale tak jak sobie po kilkudziesięciu latach studiów wyobrażałem postać Piłsudskiego z tego okresu, to wizerunek, jaki stworzył Borys Szyc, bardzo trafia do moich przekonań. Gdybym był aktorem i chciał zagrać Piłsudskiego w oparciu o moją wiedzę historyczną, to tak właśnie chciałbym Piłsudskiego pokazać - jako żywego człowieka, osobę niepozbawioną sprzeczności, okresów załamania, zwątpienia, nieraz gwałtownego. Taki człowieczy, a nie pomnikowy wymiar dodaje też ten element, który zajmował w życiu Piłsudskiego wiele miejsca, to znaczy…

    …kobiety!
    Jego związki z dwiema kobietami jego życia, tak.

    Zanim o kobietach, to zapytam jeszcze o drugi film - „Legiony”.
    Czekam na niego z ciekawością, ponieważ z tego, co czytałem, to nie wątek historyczny jest najważniejszy, tylko wymyślone losy wymyślonych postaci. Trochę to przypomina ekranizacje wielkich powieści Henryka Sienkiewicza, gdzie w kontekst historyczny wpisane są fikcyjne postaci. To też jest bardzo trudne dzieło, jeśli chodzi o relacje z historią, bo okres Legionów był bardzo trudny do pokazania.



    W „Legionach” brygadier Józef Piłsudski występuje tylko jako jedna z postaci historycznych, nie główny bohater, a, dopowiem, gra go Jan Frycz. Ale ciekawa jestem, jaka jest pana ocena Piłsudskiego jako polityka - ile on wówczas znaczył dla polskiej polityki?
    Historyk zawsze będzie podkreślał, że Piłsudski był aktywny w polskiej polityce przez kilkadziesiąt lat, ale możemy tę aktywność podzielić na cztery wyraźne okresy życia. Czyli okres Piłsudskiego socjalisty, obejmujący ostatnią dekadę XIX wieku i pierwszą dekadę XX wieku. Następnie mamy okres Piłsudskiego, który poświęca się przygotowaniom militarnym i szuka odbudowy niepodległości drogą pobudowania siły zbrojnej - tego dotyczą lata 1908-1918. Kolejny okres dotyczy architekta niepodległości i budowniczego niepodległej Polski w latach 1918-1922, a właściwie do 1926 roku. No i potem nadchodzą już te lata, w których Piłsudski zdobywa władzę w wyniku zamachu stanu i rządzi Polską w coraz bardziej autorytarny sposób; coraz bardziej po dyktatorsku. Przy czym dawny Piłsudski-socjalista z Piłsudskim dyktatorem nie ma nic wspólnego. Poza postacią.
    1 3 4 »

    Czytaj treści premium w Polsce Plus

    Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

    Komentarze

    Dodajesz komentarz jako: Gość

    Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

    Liczba znaków do wpisania:

    zaloguj się

    Najnowsze wiadomości

    Zobacz więcej

    Najczęściej czytane

    Nie przegap

    Wideo