Czas sprawdzianu – spółki Skarbu Państwa w walce pandemią

dr Joanna Felczak Ekonomista i znawca polityki społecznej
Dla jednych to czas zawieszenia, dla innych – olbrzymiej aktywności. Dla wszystkich okres pandemii jest czasem wyjątkowego sprawdzianu w niespotykanych dotąd warunkach. Wychodzimy z niego zwycięsko.

Najszybsi byli najwięksi, a więc spółki Skarbu Państwa. Jako pierwsze zareagowały na zagrożenie związane z Covid-19, organizując pomoc zwłaszcza dla służby zdrowia. Z raportu opublikowanego przez Ministerstwo Aktywów Państwowych wynika, że zaangażowanie nadzorowanych przez resort spółek w walkę z pandemią sięga już ponad 170 mln zł. Jest dowodem na to, że odpowiedni właścicielski nadzór w połączniu z aktywnością zarządzających spółkami menedżerów może być jednym z kluczowych elementów polityki państwa w takich kryzysowych momentach, jak pandemia. Jak mówi wicepremier-minister aktywów państwowych Jacek Sasin, jeśli państwo chce dobrze i sprawnie funkcjonować, musi mieć kontrolę nad strategicznymi przedsiębiorstwami. To według niego warunek niezależności i ekonomicznego bezpieczeństwa.

Nowe wyzwania

Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoły Głównej Handlowej, od stu lat obserwując zmagania polskiego społeczeństwa dotykającymi je problemami: bezrobociem, niepełnosprawnością, starością, ubóstwem, nie tylko prowadzi badania, lecz także oddaje głos samym zainteresowanym. Lektura osobistych zapisków i relacji, których autorami są uczestnicy konkursu ogłoszonego przez Instytut w związku z pandemią, unaocznia skalę zmian, które zaszły w polskim społeczeństwie – nową piramidę potrzeb i ubóstwo indywidualnych zasobów. Ostatnie miesiące autorzy, odnosząc się do osobistych doświadczeń, określali często jako czas zawieszenia. Ale to jest tylko jeden punkt widzenia.

Dla innych bowiem jest to sprawdzian: indywidualnej zaradności, sprawności instytucji polityki publicznej i biegłości w zarządzaniu firmami – szczególnie tymi wiodącymi, które poza główną działalnością wyznaczają sobie społeczne zadania: na co dzień wspieranie sportu, edukacji, kultury, bezpieczeństwa czy ochrony zdrowia. Jak ocenić działania podjęte przez polskie spółki w odpowiedzi na zagrożenia związane z Covid-19? Jak ocenić wykorzystanie dostępnych zasobów i podjęte decyzje zarządcze?

Skorzystajmy z trzech wskaźników: czasu, trafności i zakresu reakcji, pamiętając, że każda pomoc powinna być niezwłoczna, odpowiadać na konkretne potrzeby, obejmować bezpośrednio lub pośrednio jak największą grupę potrzebujących.

Czas

Najszybsi byli najwięksi, przełamując stereotypowe myślenie. Jako pierwsze zareagowały spółki Skarbu Państwa, analizując zagrożenie i rozpoczynając działania profilaktyczne. Pandemia jeszcze nie dotarła do Polski, gdy PZU Zdrowie uruchomił bezpłatną telepomoc medyczną dla wszystkich Polaków, aby odciążyć publiczną służbę zdrowia, zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa, uspokoić tych, którzy szukali porady w związku z nadciągającą epidemią.

Trafność

W walce z koronawirusem w pierwszym rzędzie należało wspomóc służbę zdrowia, która borykała się z brakami kadrowymi, trudnościami organizacyjnymi i brakiem środków ochrony. W odpowiedzi na apel Ministerstwa Aktywów Państwowych spółki zorganizowały dostawy sprzętu medycznego i środków ochronnych do szpitali. Pomoc z obszaru aseptyki – najistotniejsza w tym czasie – dotarła przede wszystkim do służby zdrowia, lecz również do innych służb publicznych, np. funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej.

Miliony złotych posłużyły zakupowi m.in. respiratorów, bronchoskopów i kardiomonitorów dla szpitali zakaźnych. Sprowadzono do Polski środki ochrony. PZU doposażył linię diagnostyczną Państwowego Zakładu Higieny, aby skrócić czas oczekiwania na wyniki badań laboratoryjnych na obecność koronawirusa. Grupa LOTOS przekazała 2 mln zł na paliwo dla 19 tzw. jednoimiennych szpitali zakaźnych w całej Polsce. Niosąc pomoc, spółki Skarbu korzystały z własnych funduszy prewencyjnych i środków na CSR, ale zbiórki pieniędzy – jak np. w przypadku Grupy PZU – organizowali też sami pracownicy, ofiarowując datki z własnych kieszeni.

Pomoc finansowa to nie wszystko. Zwiększono również produkcję środków dezynfekujących, czyniąc je dostępnymi dla wszystkich. KGHM i PKN Orlen uruchomiły nowe linie produkcyjne, a Polfa zwiększyła zakres produkcji. Uwzględniając kwestie logistyczne i produkcyjne, stało się to niemal błyskawicznie, w momencie najwyższej potrzeby i w czasie walki ze spekulantami wykorzystującymi wszechobecny strach.

Zakres

Niektóre spółki Skarbu Państwa przekazały samochody na potrzeby służb medycznych i stacji sanitarno-epidemiologicznych. Najwięcej, bo aż 200 – PZU. Samochody, służące do przewożenia próbek do badań na obecność koronawirusa, ubezpieczyciel wypożyczył od małych i średnich firm, których obroty spadły w wyniku epidemii. Tym samym one również stały się beneficjentami pomocy, której w tym okresie szczególnie potrzebują.

Dzięki oddelegowaniu pracowników spółek Skarbu Państwa do obsługi infolinii NFZ skorzystali pacjenci. Skrócił się bowiem czas oczekiwania na połączenie. Działania spółek objęły również je same – zapewniając bezpieczeństwo pracownikom i koncentrując się na ochronie miejsc pracy w dobie kryzysu.

Realne działania

Zarząd spółek dobrze zidentyfikował potrzeby i zaktywizował zasoby, obejmując pomocą bezpośrednią i pośrednią kluczowe sektory i duże grupy społeczne. Na wyróżnienie zasługuje błyskawiczny czas i trafność reakcji, które świadczą o zdolnościach zarządczych menedżerów.

W przypadku spółek z udziałem właścicielskim Skarbu Państwa społeczna odpowiedzialność biznesu jest więc realnym, a nie marketingowym działaniem. Łączy realizację biznesowych i społecznych celów. Oznacza rzeczywistą służbę i troskę o interes społeczeństwa i całego państwa. Oznacza możliwość prowadzenia spójnej polityki opartej na gospodarczym patriotyzmie.

dr Joanna Felczak
Ekonomista i znawca polityki społecznej, adiunkt w Katedrze Polityki Społecznej SGH. Specjalizuje się w zagadnieniach racjonalizacji działań służb publicznych i ocenie efektywności ekonomicznej systemów wsparcia.

Banki chcą naszych pieniędzy. Zapłacimy ujemne odsetki?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie